Palestine Monitor 2009 Factbook

Ένας οδηγός αναφοράς για διαπραγματευτές, πολιτικούς, ακαδημαϊκούς, κοινωνικούς λειτουργούς για τον ένα χρόνο από τις ειρηνευτικές συνομιλίες της Ανάπολης

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Καλώς ήρθατε στην πρώτη έκδοση του «Palestine Factbook», που ετοιμάστηκε από την ομάδα του Palestine Monitor υπό την επίβλεψη του Ινστιτούτου Υγείας, Ανάπτυξης, Πληροφόρησης και Πολιτικής (HDIP).

Το βιβλίο διερευνά όλα τα κεντρικά θέματα που αντιμετωπίζουν το Ισραήλ και η Παλαιστίνη στην αναζήτηση μιας δίκαιης, διαρκούς και ειρηνικής λύσης δύο κρατών.

Για να φτάσουμε κάποια μέρα στην επιθυμητή λύση, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε που ακριβώς βρισκόμαστε σήμερα. Και ο μόνος τρόπος για να το επιτύχουμε είναι να αποκαλύψουμε τα γεγονότα.

Ένα χρόνο μετά τις ειρηνευτικές συνομιλίες της Ανάπολης, η κατάσταση στην Παλαιστίνη έχει χειροτερέψει αντί να βελτιωθεί. Τα σημεία ελέγχου έχουν αυξηθεί, το τείχος συνεχίζει να καταπατά παλαιστινιακά εδάφη, η κατασκευή εποικισμών συνεχίζεται με γρηγορότερους ρυθμούς από ποτέ και κανένα από τα ζητήματα για το οριστικό καθεστώς που θα επικρατεί, δεν έχει επιλυθεί.

Αυτή είναι η πραγματικότητα για το που βρισκόμαστε σήμερα. Είναι καθήκον μας, σαν Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι να αλλάξουμε αυτή την κατάσταση, αν θέλουμε να πραγματοποιήσουμε τα όνειρα μας για ειρήνη και δικαιοσύνη.

Το 2009, για ακόμα μια φορά θα έχουμε στραμμένα επάνω μας τα βλέμματα όλου του κόσμου.

Ας μην χάνουμε άλλο χρόνο και άλλη ευκαιρία. Ας μην υποπέσουμε στον φαύλο κύκλο που έχει καταστρέψει τόσες ζωές και επέδειξε τόσες ευκαιρίες για ειρήνη. Ας σταματήσουμε να ενδυναμώνουμε όσους παίζουν με τους φόβους μας και ας στρέψουμε την προσοχή μας στην πλειοψηφία και των δύο κοινωνιών που φωνάζει για ειρήνη.

Ειλικρινά,

Dr. Mustafa Barghouthi

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Εισαγωγή
Η Οικονομία της Παλαιστίνης
Τα παιδιά στην Παλαιστίνη
Παλαιστίνιοι Πρόσφυγες
Η Λωρίδα της Γάζας
Παλαιστίνιοι Κρατούμενοι
Ανατολική Ιερουσαλήμ
Ισραηλινοί Εποικισμοί
Το Τείχος
Περιορισμοί στην Κυκλοφορία
Νερό
Μη Βία
Συμπέρασμα
Σύντομος Οδηγός Αναφοράς

Εκδότες: Abu Yusef and the Hummingbird Εικονογράφηση: Abu Yusef

Ιδιαίτερες ευχαριστίες σε ολόκληρη την ομάδα του Palestine Monitor για την σκληρή δουλειά, αφοσίωση και έρευνα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Οι τελευταίοι μήνες του 2008 και οι πρώτοι του 2009 θα μείνουν στην ιστορία σαν μια κρίσιμη περίοδος της Αραβο-Ισραηλινής διαμάχης, όπου η ειρήνη ήταν τόσο κοντά αλλά και τόσο μακριά.

Αυτό το βιβλίο γράφτηκε και τυπώθηκε για να συμπέσει με τον έναν χρόνο από την έναρξη του Συνεδρίου Ειρήνης της Ανάπολης με τα Ηνωμένα Έθνη ως μεσάζοντες, τον Νοέμβριο του 2007. Παρόλο που έχουν γίνει πολλές συνεδριάσεις και παρόλο που όλα τα πολιτικά κόμματα έχουν δημοσίως δεσμευτεί για την λύση των δύο κρατών, έχει σημειωθεί μικρή ή καθόλου πρόοδος. Η αντίληψη που επικρατεί στο κοινό αίσθημα είναι ότι πάμε στο πουθενά και μάλιστα με αργά βήματα.

Καμιά είδους ειρηνευτική διαδικασία δεν είχε ξεκινήσει τα τελευταία επτά χρόνια πριν το Συνέδριο της Ανάπολης. Και όταν τελικά ξεκίνησε, το έδαφος δεν ήταν πρόσφορο.

Όλες οι πολιτικές παρατάξεις που έλαβαν μέρος, μαστίζονταν από εσωτερικές πολιτικές διαμάχες. Η παλαιστινιακή κυβέρνηση είχε διαχωριστεί με παραταξιακά και γεωγραφικά όρια, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός είχε χάσει την υπόληψη του λόγω διαφθοράς και η δυσαρέσκεια της διακυβέρνησης Μπους στις ΗΠΑ και το εξωτερικό, συνέθεσαν αυτό που ονομάζεται «αποτυχημένη επιχείρηση». Και αυτό ήταν μόνο η αρχή.

Καθώς αυτό το βιβλίο ετοιμάζεται να τυπωθεί:

Όλοι αυτοί οι παράγοντες θα παίξουν σημαντικό ρόλο στις προσδοκίες για ειρήνη στο προβλεπόμενο μέλλον. Οι Ισραηλινοί πολιτικοί έχουν καλέσει σε πάγωμα των ήδη νωθρών συνομιλιών με τους Παλαιστίνιους, μέχρις ότου τακτοποιήσουν τα εσωτερικά πολιτικά θέματα και το ίδιο έχουν αφήσει να εννοηθεί οι Αμερικανοί και οι Παλαιστίνιοι. Τον τελευταίο λόγο έχει η αβεβαιότητα και σε τέτοιες στιγμές πρέπει να πατάμε γερά στο έδαφος. Σκοπός του βιβλίου είναι να δώσει στέρεες βάσεις σε όσους είναι πρόθυμοι να μάθουν και να διαμορφώσουν τις αλλαγές σε αυτή την διαμάχη.

Σε αυτές τις στιγμές αβεβαιότητας, αυτό το βιβλίο σκοπεύει να σας οπλίσει με τα γεγονότα.

Οι Αμερικανοί έχουν στρέψει την προσοχή τους στην εκλογή του νέου Πρόεδρου των Ηνωμένων Πολιτειών και σε μια διαφορετική προσέγγιση των προτεραιοτήτων της εξωτερικής πολιτικής και στρατηγικής. Το ισραηλινό κοινό προετοιμάζεται για εκλογές τον Φεβρουάριο, μετά την αποτυχία του Kadima να σχηματίσει συμμαχία όπου η παράταξη του Likud, σθεναρά αντίθετη με τον Οδικό Χάρτη, προσδοκάται να αποκομίσει πολλά οφέλη. Και ο Παλαιστινιακός πληθυσμός παραμένει χωρισμένος και διχασμένος σχετικά με την βιωσιμότητα, τον χαρακτήρα και την συνέχεια της δικιάς τους ηγεσίας, της οποίας η εντολή παύει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 2009.

Αυτή η διαμάχη συνεχίζεται για δεκαετίες, κατά την διάρκεια των οποίων τα γεγονότα και η σημασία τους έχουν αλλάξει ή παραποιηθεί για να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα της κάθε παράταξης. Οι περιστασιακοί παρατηρητές και ερευνητές, δύσκολα θα συναντήσουν αξιόπιστες και αντικειμενικές πληροφορίες γι’ αυτήν την διαμάχη, εκτός και αν γνωρίζουν πρώτα που και γιατί να κοιτάξουν. Μόνο τότε μπορούν να εξετάσουν προσεχτικά την πληθώρα των αριθμών που δίνονται από ΜΚΟ των δύο πλευρών και του εξωτερικού, και θολώνουν τα νερά με τις εικασίες τους και τους αριθμούς που διαφοροποιούνται κατά χιλιάδες.

Οι αριθμοί που δίνονται στο παρόν βιβλίο έχουν ως σκοπό να κάνουν την έρευνα σας εύκολη και ακριβή σε αυτή την κρίσιμη στιγμή συλλογισμού και ανάλυσης. Η ομάδα μας συνέλεξε και ταξινόμησε τις πιο επικαιροποιημένες πληροφορίες που είναι διαθέσιμες πάνω σε ένα πλήθος θεμάτων που αφορούν στην παλαιστινιακή πραγματικότητα αυτής της διαμάχης και επέλεξε αυτές που θεωρήθηκαν αντικειμενικές και αξιόπιστες. Σε περιπτώσεις που δύο οργανισμοί παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές, αναφέρουμε τα στατιστικά στοιχεία και των δύο.

Οι ακόλουθες σελίδες περιέχουν όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται κάποιος για να κατανοήσει το status quo και στην συνέχεια να καταλάβει τους τρόπους με τους οποίους αυτό μπορεί να αλλάξει. Έπειτα όμως από τόσα χρόνια, έχουμε καταλάβει πως τα γεγονότα από μόνα τους δεν είναι αρκετά για να γείρει η ζυγαριά της διεθνούς αποδοχής υπέρ των Παλαιστινίων. Κατανοούμε πως ίσως πιο σημαντικό ρόλο, από τα γεγονότα ή την αλήθεια, παίζει η αντίληψη της δικαιοσύνης και επίλυσης της πραγματικότητας.

Θεωρούμε πως υπάρχει μια παρανόηση όσον αφορά στην συμμετρία αυτής της διαμάχης, ότι πολλοί ανά τον κόσμο πιστεύουν πως πρόκειται για μια διαμάχη ανταπόδοσης των ίσων που διαρκεί χιλιάδες χρόνια. Επίσης θεωρούμε ότι ο μέσος άνθρωπος τρομάζει μπροστά στην πολυπλοκότητα της κατάστασης και γι’ αυτό απομακρύνεται από την παρατήρηση του ζητήματος.

Αυτό το βιβλίο σκοπεύει να ξεδιαλύνει αυτούς τους μύθους και να εκθέσει τόσο την τρέχουσα ασυμμετρία όσο και την απλότητα της πραγματικότητας στην Παλαιστίνη. Είναι επίκαιρο, ακριβές, συνοπτικό και το πιο σημαντικό είναι ουδέτερο.

Επόμενο: Η οικονομία της Παλαιστίνης

Η οικονομία της Παλαιστίνης

Η φτώχεια στην Παλαιστίνη

Η οικονομία της Παλαιστίνης καταστράφηκε με τον πόλεμο του 1967 και την κατοχή που ακολούθησε, που είχε ως αποτέλεσμα όχι μόνο την άμεση καταστροφή και διατάραξη της οικονομίας, αλλά και τα τρέχοντα εμπόδια που συνοδεύουν την στρατιωτική κατοχή. Ίσως το χειρότερο πλήγμα είναι η αποκοπή της Ιερουσαλήμ από την Δυτική Όχθη, ουσιαστικό κόμβο της οικονομίας -η καρδιά- των περιφερειακών χωριών της Ραμάλα, Ναμπλούς, Χεβρώνα και Βηθλεέμ.

Η οικονομία κλονίστηκε περισσότερο κατά της διάρκεια της πρώτης Ιντιφάντα και ξανά κατά την διάρκεια της δεύτερης με τον αποκλεισμό της παλαιστινιακής εργατικής δύναμης από την ισραηλινή οικονομία. Μέσα σε μια νύχτα, χιλιάδες θέσεις εργασίας και χιλιάδες εισοδήματα νοικοκυριών χάθηκαν. Μέσα σε μια νύχτα η θηριωδία των ισραηλινών και των παλαιστινιακών κρατικών υπηρεσιών, διαχωρίστηκαν με ένα αόρατο τείχος. Μέρα με την μέρα, η αντίθεση μεταξύ της οικονομίας του Ισραήλ και της Παλαιστίνης, γίνεται πιο έντονη.

Το 2006, ως αποτέλεσμα της θριαμβευτικής εκλογικής νίκης της Χαμάς, το Ισραήλ άρχισε να παρακρατεί την αξία των πρόσθετων φόρων που απέδιδε στην Παλαιστινιακή Αρχή, κόστος που υπολογίζεται σε 60 εκατ. δολάρια ανά μήνα. Η επιπλέον παρακράτηση της διεθνούς βοήθειας προς την ΠΑ από τις δωρήτριες κυβερνήσεις, οδήγησαν στον διπλασιασμό του αριθμού των Παλαιστινίων που ζουν σε «απόλυτη φτώχεια» (λιγότερο από 0,50 $/μέρα) από 500.000 περίπου σε 1.000.000 (2).

Ήταν η πρώτη φορά που μια περιοχή, ήδη υπό στρατιωτική κατοχή, τέθηκε υπό καθεστώς διεθνών κυρώσεων. Και όσο ο κόσμος παρέμενε θεατής, η Παλαιστίνη γλιστρούσε όλο και περισσότερο σε ανθρωπιστική κρίση. Το Ισραήλ και η διεθνής κοινότητα ισχυρίστηκαν ότι έπραξαν με αυτό τον τρόπο για να αποδυναμώσουν το θρησκευτικό κίνημα της Χαμάς και την δημοτικότητα του έξω από την Παλαιστίνη. Ακόμα όμως και αν αυτή ήταν η πρόθεσή τους, υπήρξαν άγριοι και ανεύθυνοι υπολογισμοί από την πλευρά των εμπλεκομένων.

Η Χαμάς δεν βασίστηκε ποτέ στους φόρους του Ισραήλ ή στην διεθνή ευρωπαϊκή και αμερικανική βοήθεια, και έτσι μπόρεσε να συνεχίσει να πληρώνει για προσωπικό ασφαλείας και να παρέχει κοινωνικές υπηρεσίες στον λαό, από χρήματα που συγκεντρώνονταν στα τζαμιά ή έρχονταν λαθραία από τις γειτονικές χώρες που δεν συμμερίζονται τα «Δυτικά συμφέροντα».

Εν τω μεταξύ, ο μεγαλύτερος εργοδότης της Παλαιστίνης, η Παλαιστινιακή Αρχή, έβλεπε τα κονδύλια της να λιγοστεύουν και οι εργαζόμενοι να μένουν απλήρωτοι. Όσοι είχαν ενταχθεί στην Χαμάς δεν βίωναν κάτι αντίστοιχο και η δημοτικότητά της μεγάλωνε, μαζί με την εντύπωση ότι είχε καταφέρει να αντισταθεί στους εισβολείς με τις δικές της δυνάμεις. Αν το αρχικό σχέδιο ήταν η επιλεκτική αποδυνάμωση της Χαμάς και όχι η συλλογική τιμωρία των Παλαιστινίων, τότε απέτυχε.

Το σχέδιο Β, δηλαδή η βίαιη απομάκρυνση της Χαμάς, είτε λόγω σχεδιασμού είτε λόγω λάθους, απέτυχε κι αυτό. Το καλοκαίρι του 2007, οι δύο βασικοί πολιτικοί αντίπαλοι στην Παλαιστίνη συγκρούστηκαν για την εξουσία, με αποτέλεσμα τον γεωγραφικό και πολιτικό διαχωρισμό της Παλαιστίνης, με την Χαμάς να ελέγχει την Λωρίδα της Γάζας και την Φατάχ την Δυτική Όχθη.

Το Ισραήλ, πιθανόν γιατί υπέθετε ότι είχε απομονώσει την Χαμάς, επέλεξε να πολιορκήσει την 360 χμ έκταση, στην οποία διέμεναν πάνω από 1.500.000 άνθρωποι. Για ακόμα μια φορά φαίνεται ότι υπολόγισαν λάθος τον τρόπο και την μέθοδο για να υπονομεύσουν πραγματικά την Χαμάς. Καθώς οι κάτοικοι της Γάζας υπέφεραν, χωρίς να έχουν πρόσβαση σε βασικές ιατρικές προμήθειες, φαγητό ή καύσιμα, η Χαμάς δεν ήταν αυτή που πλήρωνε το πολιτικό τίμημα.

Οτιδήποτε είχε επιβάλλει, ισχυροποιήθηκε ακόμα περισσότερο καθώς κέρδιζε την συμπάθεια της περιοχής και είχε πρόσβαση σε παράνομο εμπόριο μέσω υπόγειων στοών. Για άλλη μια φορά φάνηκε ότι αντιστεκόταν στους εισβολείς με δύναμη.

Μέσα από αυτήν την σύντομη ιστορική αναδρομή, μπορεί να ειπωθεί με ακρίβεια ότι η οικονομία της Παλαιστίνης ακολουθεί μια καθοδική σπειροειδή πορεία αν όχι μια ελεύθερη πτώση από έναν απότομο γκρεμό. Παρά την πεποίθηση όλων των πλευρών ότι η οικονομική ανάπτυξη και ευημερία είναι προϋποθέσεις για μια πραγματική και διαρκή ειρήνη, αυτή είναι η πραγματικότητα. Ο έξω κόσμος ειδικά, κλίνει προς την ιδέα ότι η γεφύρωση του οικονομικού χάσματος ανάμεσα στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη, θα ελαττώσει το ριζοσπαστισμό και την οργή που κάνουν απίθανη την εξεύρεση μιας ειρηνικής λύσης. Παρά την πεποίθηση αυτή και τις ανεπαρκείς προσπάθειες, η οικονομική ανάπτυξη της Παλαιστίνης έχει αποτύχει παταγωδώς και η πτωτική πτώση συνεχίζεται παράλληλα με την αυξανόμενη πολιτική υποστήριξη της Χαμάς.

Δεδομένα

** Πάνω από τους μισούς Παλαιστίνιους ζουν σε καθεστώς φτώχειας: 45.7% στην Δυτική όχθη και 79.4% στην Λωρίδα της Γάζας⁽¹⁾

** Με την αναστολή της βοήθειας προς της Παλαιστίνη το 2006, ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν σε «απόλυτη φτώχεια» (που ορίζεται για όσους ζουν με λιγότερο από 0.5 $ ημερησίως) σχεδόν διπλασιάστηκε σε 1 εκατομμύριο. ⁽²⁾

** Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν της Παλαιστίνης μειώθηκε κατά 2.1% το πρώτο τετράμηνο του 2008 σε σχέση με το τέταρτο τετράμηνο του 2007, εκτιμώντας ότι το ΑΕΠ του 2008 θα είναι κατά 70% λιγότερο από το αντίστοιχο του 1999. Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ εκτιμείται ότι θα μειωθεί κατά 7.4% το 2008 ⁽³⁾

** Η ανεργία, όπως ορίζεται από τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας, για το πρώτο τετράμηνο του 2008, έχει αυξηθεί από 22.6 % σε 25.8% συνολικά στην Παλαιστίνη. Η ανεργία στην Δυτική Όχθη στην πραγματικότητα έχει μειωθεί (19%-16.3%), εν αντιθέσει με την Λωρίδα της Γάζας όπου έχει αυξηθεί σημαντικά λόγω της ισραηλινής κατοχής (29.8%-45.5%) ⁽⁴⁾

Η διασφάλιση της τροφής

Μια πρόσφατη έρευνα του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος, ανέφερε αύξηση της ανασφάλειας για την εξασφάλιση τροφής ανάμεσα στους Παλαιστίνιους, επισημαίνοντας ότι το 2006-2007 παρατηρήθηκε μείωση της ποσότητας των τροφίμων κατά 75% και της ποιότητας αυτών κατά 89% (6)

Η ανασφάλεια τροφής έχει επιπλέον επεκταθεί λόγω της αύξησης των τιμών εξαιτίας δυσμενών περιβαλλοντικών συνθηκών, όπως παρατεταμένη παγωνιά, ξηρασία, άνεμοι. Η συνεχιζόμενη αύξηση των τιμών το 2008 είχε ως αποτέλεσμα η μέση τιμή των τροφίμων να διαμορφωθεί σε επίπεδα κατά 20% και 23% υψηλότερα από το 2007, στην Δυτική Όχθη και την Λωρίδα της Γάζας αντίστοιχα (7)

Η πλειοψηφία των κατοίκων της Γάζας δεν έχουν πλέον την δυνατότητα απόκτησης βασικών ειδών διατροφής και πάνω από το 80% των οικογενειών βασίζονται στην ανθρωπιστική βοήθεια για την επιβίωσή τους. Σε λιγότερο από 10 χρόνια, ο αριθμός των οικογενειών που εξαρτώνται από την επισιτιστική βοήθεια του Οργανισμού Ανακούφισης των Ηνωμένων Εθνών (UNRWA), έχει δεκαπλασιαστεί (8)

Ο Filippo Grandi, Αναπληρωτής Γενικός Επιθεωρητής του UNRWA, μετά την επίσκεψή του στην Λωρίδα της Γάζας στις 9 Αυγούστου 2007, δήλωσε: «Η Γάζα κινδυνεύει να γίνει ουσιαστικά μια κοινότητα αποκλεισμένη και απομονωμένη, 100% εξαρτώμενη από την ανθρωπιστική βοήθεια, μέσα σε λίγους μήνες ή και εβδομάδες ακόμα, αν συνεχιστεί το παρόν καθεστώς» (9)

Εμπόδια στην ανάπτυξη

Το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Συντονισμό Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA) αναφέρει τους περιορισμούς στην κυκλοφορία που θέτει το Ισραήλ σαν «την πρωταρχική αιτία της φτώχειας και της ανθρωπιστικής κρίσης στην Δυτική Όχθη και στην Λωρίδα της Γάζας» (10).

Στις 18 Νοέμβρη 2008, η κυβέρνηση του Ισραήλ και η Παλαιστινιακή Αρχή, υπέγραψαν την Συμφωνία Κυκλοφορίας και Πρόσβασης (ΑΜΑ) με την διαμεσολάβηση της Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Κοντολίζα Ράις. Η συμφωνία αυτή σχεδιάστηκε για να διευκολύνει την κυκλοφορία ανθρώπων και αγαθών μέσα στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη (ΟΡΤ) και να ανοίξει το πέρασμα της Ράφα, στα σύνορα της Αιγύπτου με την Γάζα με σκοπό «να προάγει την ειρηνική οικονομική ανάπτυξη» και να βελτιώσει την ανθρωπιστική κατάσταση της Γάζας (11).

Βάσει της συμφωνίας, η Ισραηλινή κυβέρνηση ξεκαθάρισε πως κανένα πέρασμα δεν θα κλείσει λόγω περιστατικών ασφάλειας, που δεν συνδέονται με το πέρασμα αυτό καθαυτό. Παρόλα αυτά, από τον Ιούνη του 2006 μέχρι τον Μάρτη του 2007, το πέρασμα της Ράφα έμεινε ανοιχτό μόνο το 16% των προγραμματισμένων ωρών λειτουργίας. Κάθε μέρα που το πέρασμα παρέμενε κλειστό, οι Παλαιστίνιοι της Γάζας έχαναν κατά προσέγγιση 500.000 $ εξαγώγιμη αξία (Η πλειοψηφία των εξαγωγών από την Γάζα αφορά κυρίως διατροφικά είδη, όπως ψάρια και φρούτα) (12).

Παρόμοια είναι η κατάσταση και στη Δυτική Όχθη, μιας και η κατοχή όπως εκδηλώνεται με τα σημεία ελέγχου, τις απαγορεύσεις και το τείχος, ευθύνεται σύμφωνα με τη Διεθνή Τράπεζα για την στασιμότητα της οικονομικής ανάπτυξης (13).

Η Λωρίδα της Γάζας

Οικονομικά, η Λωρίδα της Γάζας δεν μπορεί να περιγραφεί σαν κάτι λιγότερο από έναν τραυματία με πολλαπλά κατάγματα, μετά από τόσα χρόνια απομόνωσης και με αποκορύφωμα τον τελευταίο αποκλεισμό, που την καταδίκασε σε πείνα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα όχι μόνο την αύξηση του οικονομικού χάσματος ανάμεσα στους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους που ζουν στη Λωρίδα της Γάζας, αλλά μεγάλωσε και το οικονομικό χάσμα ανάμεσα στους Παλαιστίνιους που διαμένουν στην Γάζα και σε αυτούς της Δυτικής Όχθης.

Το 2007, η Παλαιστινιακή Στατιστική Υπηρεσία (PCBS), υπολόγισε το συνολικό κόστος διατροφής στην Λωρίδα της Γάζας στο 41.4% (14), ποσοστό που εκτιμάται πως αυξήθηκε το 2008, καθώς ο ισραηλινός αποκλεισμός εμποδίζει τα φορτία με είδη διατροφής και καύσιμα να περάσουν, αυξάνοντας επικίνδυνα τις τιμές στα διαθέσιμα είδη.

Το 36% των κατοίκων της Γάζας εξαρτώνται αποκλειστικά, ενώ το 50% μερικώς από την διεθνή βοήθεια (15) . Παρόλο που αυτή η βοήθεια είναι συχνά το μοναδικό πράγμα που διατηρεί στην ζωή πολλούς από τους κατοίκους της Γάζας, εξασφαλίζει και ότι η οικονομία της θα συνεχίζει μακροπρόθεσμα να εξαρτάται από την διεθνή κοινότητα και η Γάζα θα είναι μόνιμα υποανάπτυκτη, λόγω της έλλειψης αναπτυξιακών επενδύσεων.

Το δεύτερο τετράμηνο του 2008, δεν καταγράφηκε καμία νέα επιχείρηση στην Λωρίδα της Γάζας (16). Αυτός είναι ο αρχικός ποσοτικός δείκτης αναπτυξιακών ή ξένων επενδύσεων στην οικονομία, ο οποίος δεν σχετίζεται με την διεθνή βοήθεια. Το γεγονός ότι δεν υπήρξε απολύτως καμία καινούρια εγγραφή, υπογραμμίζει τα καταστροφικά αποτελέσματα του αποκλεισμού.

Επιπρόσθετα, τον Αύγουστο του 2008, σύμφωνα με το OCHA, το 98% των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων στην Γάζα σταμάτησαν (17). Χωρίς καύσιμα για να λειτουργήσουν τα εργοστάσια και χωρίς τα μέσα για να διακινούν τα αγαθά στις αγορές, η οικονομία της Γάζας επέστρεψε στη Λίθινη Εποχή.

Το τέταρτο τετράμηνο του 2007, ο δείκτης ανεργίας έφτασε στο 29% με μια διαφορά ανάμεσα στους δείκτες απασχόλησης των αντρών (28.2%) και των γυναικών (39.3%) (18). Με την εισβολή, ο δείκτης ανεργίας στην Γάζα υπολογίζεται ότι έφτασε το 50% (4).

Η Δυτική Όχθη

Παρά τους διάφορους μηχανισμούς και τις απαγορεύσεις της κατοχής, η οικονομία της Δυτικής Όχθης είναι μακράν καλύτερη από αυτήν της υπό ισραηλινό αποκλεισμό Γάζας. Ένας σημαντικός λόγος γι’ αυτό είναι η μεγάλη εισροή χρημάτων στα ταμεία της Παλαιστινιακής Αρχής (ΠΑ) από την διεθνή κοινότητα, που χρησιμοποιούνται για την μισθοδοσία των δημοσίων υπαλλήλων. Η Χαμάς, έπειτα από την εκλογική τους νίκη το 2006, αρνήθηκε αυτήν την χρηματοδότηση.

Το 2007, η Παλαιστινιακή Στατιστική Υπηρεσία (PCBS), υπολόγισε το συνολικό κόστος διατροφής στην Δυτική Όχθη στο 36.8% (19), γεγονός που σημαίνει πως οι Παλαιστίνιοι που διαμένουν στην Δυτική Όχθη, εν αντιθέσει με αυτούς στη Λωρίδα της Γάζας, ξοδεύουν λιγότερο μέρος του εισοδήματός τους για την κάλυψη των διατροφικών αναγκών τους.

Το 47% των Παλαιστινίων της Δυτικής Όχθης ζουν σε καθεστώς «απόλυτης φτώχειας», σύμφωνα με το ΜΑS. Το ποσοστό είναι λίγο πιο υψηλό από αυτό που δίνει το κουαρτέτο της Μέσης Ανατολής (45.7%), καθώς στο τελευταίο εξαιρούνται τα εμβάσματα του εξωτερικού (20). Ο αριθμός, αν και είναι συγκλονιστικός, είναι σχεδόν κατά 30% μικρότερος από τον αντίστοιχο στην Λωρίδα της Γάζας.

Στο δεύτερο τρίμηνο του 2008, υπήρξε μια συνολική μείωση της τάξης του 5% σε νέες επιχειρήσεις στην Παλαιστίνη. Παρόλα αυτά, το σύνολο των 247 Παλαιστινιακών εγγεγραμμένων επιχειρήσεων αυτής της περιόδου, εδρεύουν στην Δυτική Όχθη (21).

Το τέταρτο τρίμηνο του 2007, ο δείκτης ανεργίας διαμορφώθηκε στο 19% με μια διαφορά στους δείκτες απασχόλησης αντρών (19.9%) και γυναικών (15%) (22). Το πρώτο τρίμηνο του 2008, ο δείκτης ανεργίας στην Δυτική Όχθη στην πραγματικότητα μειώθηκε στο 16%. Αυτό αποτελεί και μια έντονη διαφοροποίηση με τον δείκτη απασχόλησης στην Λωρίδα της Γάζας, όπου πάνω από το μισό του εργατικού δυναμικού της αδυνατεί να βρει δουλειά.

Επόμενο: Τα παιδιά στην Παλαιστίνη

Σημειώσεις:

1. Crisis Action (2008). ‘Middle East Quartet; A Progress Report’. These statistics are based on household income and excludes food aid and remittances.

2. UNRWA (2006). ‘Prolonged Crisis in the Occupied Palestinian Territory: Recent Socio-economic impacts, Jerusalem: UNRWA.

3. Palestinian Monetary Authority, Palestinian Central Bureau of Statistics, Palestinian Economic Policy Research Institute. Au­gust 2008. Palestine Economic and Social Monitor. Volume 13. p1.

4. ibid.

5. ibid.

6. World Food Program (2008). ‘Food Security and Market Monitoring Report’.

7. OCHA (2008). ‘The Humanitarian Monitor, August 2008’, No 28.

8. Amnesty International UK, Care UK, Christian Aid, CAFOD, Medecins de Monde UK, Oxfam, Save the Children UK and Trocaire (2008). ‘The Gaza Strip; a humanitarian implosion’.

9. UNRWA (2007). Press statement by Filippo Grandi Deputy Commissioner General UNRWA Gaza City 09/08/07.

10. UN General Assembly (2006). ‘Report of the Special Committee to Investigate Israeli Practices Affecting the Human Rights of the Palestinian People and Other Arabs of the Occupied Territories’.

11. OCHA (2007). ‘Agreement on Movement and Access Report’ (online). Available at www.ochaopt.org.

12. ibid.

13. World Bank (2007): ‘Investing in Palestinian Economic Reform and Development’, report for the Pledging Conference, Paris. Available Online at: http://siteresources.worldbank.org/INTWESTBANKGAZA/Resources/294264-1166525851073/Pariscon­ferencepaperDec17.pdf p.6f

14. PCBS, 2007. Poverty and Living Conditions in Palestinian Territory - Press Release. p.3.

15. Palestinian Monetary Authority, Palestinian Central Bureau of Statistics, Palestinian Economic Policy Research Institute. Au­gust 2008. Palestine Economic and Social Monitor. Volume 13. p1.

16. ibid.

17. OCHA (2008). ‘The Humanitarian Monitor, August 2008’, No 28. Available at www.ochaopt.org.

18. Palestinian Monetary Authority, Palestinian Central Bureau of Statistics, Palestinian Economic Policy Research Institute. Au­gust 2008. Palestine Economic and Social Monitor. Volume 13. p1.

19. PCBS, 2007. Poverty and Living Conditions in Palestinian Territory - Press Release. p.3.

20. Palestinian Monetary Authority, Palestinian Central Bureau of Statistics, Palestinian Economic Policy Research Institute. Au­gust 2008. Palestine Economic and Social Monitor. Volume 13. p1.

21. ibid.

22. ibid.

Τα παιδιά στην Παλαιστίνη

«Τα παιδιά πρέπει να προστατεύονται από κάθε μορφή βίας και κακομεταχείρισης, σωματικής ή ψυχικής. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να διασφαλίσουν πως τα παιδιά έχουν τη σωστή φροντίδα και προστατεύονται από την βία, την κακομεταχείριση και την παραμέληση από τους γονείς τους ή από οποιονδήποτε άλλο του έχει ανατεθεί η κηδεμονία τους»

-Άρθρο 19 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού-

Οι δημογραφικές μετρήσεις της Παλαιστίνης κλείνουν αισθητά προς τους νέους, μιας και η πλειοψηφία του πληθυσμού είναι κάτω των 18 χρόνων. Στην Λωρίδα της Γάζας, εκτιμάται ότι η μέση ηλικία είναι 15 χρονών. Αυτή η γενιά και η προηγούμενη έχουν γνωρίσει μόνο τον πόλεμο και την κατοχή. Συχνά την αποκαλούν «χαμένη γενιά» καθώς της έχουν κλέψει όλα τα εργαλεία και τις δομές με τις οποίες θα μπορούσε να αναπτύξει μια κανονική ζωή.

Σε μια πραγματικότητα όπου οι ενήλικες εμπλέκονται σε καθημερινή βία και επιθετικότητα, τα αισθήματα και η προοπτική των παιδιών, στηρίζονται πάνω στον θυμό, την απώλεια και τα τραύματα. Όλα τα παιδιά στην Παλαιστίνη μπορούν να μιλήσουν για την σχέση τους με την κατοχή και τον τρόμο στον οποίο έχουν γίνει μάρτυρες σε αυτή την νεαρή και εύθραυστη ηλικία – θάνατοι, τραυματισμοί, καθημερινοί ταπείνωση. Πολλά παιδιά, περισσότερα από ότι σε οποιαδήποτε άλλη χώρα, υποφέρουν από έντονα ψυχολογικά, συναισθηματικά και κοινωνικά προβλήματα, τα οποία εκδηλώνονται με ποικίλους τρόπους.

Λέγεται ότι «τα παιδιά είναι το μέλλον μας» και πως αυτή η βίαιη διαμάχη θα πρέπει να τερματιστεί προκειμένου να έχουν την ευκαιρία να ζήσουν και να αναπτυχθούν σε ένα ειρηνικό και ασφαλές περιβάλλον.

Το κεφάλαιο αυτό προσπαθεί να αναδείξει γιατί έχουμε αποτύχει σαν Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι να παρέχουμε αυτό το περιβάλλον και πως το επίπεδο διαβίωσης για τα παιδιά της Παλαιστίνης έχει πτωτική πορεία, ακολουθώντας την τροχιά της οικονομίας της Παλαιστίνης. Αυτό είναι απαράδεκτο σύμφωνα με κάθε εθνικό και διεθνές νόμο ή ηθικό κώδικα και επιπλέον κάνει την ειρήνη μεταξύ των δύο λαών μας ακόμα πιο δύσκολα προσεγγίσιμη.

Τα παιδιά της «χαμένης γενιάς» δεν έχουν συναντήσει ποτέ Ισραηλινό άοπλο, που δεν τους συμπεριφέρεται από θέση ισχύος. Γι’ αυτά, ο φρουρός στα σημεία ελέγχου (check points), αντιπροσωπεύει όλους τους Ισραηλινούς και σε αυτόν βρίσκουν κάτι να φοβούνται και να μισούν.

Σύντομα, η «χαμένη γενιά» θα ενηλικιωθεί γνωρίζοντας μόνο την κατοχή και αγνοώντας την ειρήνη. Με αυτά τα παιδιά θα πρέπει να παλέψει η ειρήνη και ο έντονος θυμός τους και τα τραύματα είναι αυτά που στέκονται απέναντι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Για όσους ισχυρίζονται ότι ποτέ δεν έχει υπάρξει πραγματικό «σχέδιο ειρήνης» από την πλευρά των Παλαιστινίων….ας περιμένουν μέχρι να γνωρίσουν αυτούς που δεν έχουν καμιά ελπίδα.

Εκπαίδευση

Συχνά η Παλαιστίνη τοποθετείται ανάμεσα στις πιο καλλιεργημένες κοινωνίες του Αραβικού κόσμου, αυτό όμως δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια παραπλανητική αντίληψη. Προκειμένου να πετύχουν το επίπεδο εκπαίδευσης που έχουν, οι Παλαιστίνιοι είναι καθημερινά υποχρεωμένοι να ξεπερνούν απίστευτα εμπόδια τόσο στην εκπαίδευση τους όσο και στην πρόσβαση σε αυτήν.

Στις τάξεις επικρατεί συνωστισμός ενώ οι διδακτικές ώρες έχουν μειωθεί δραματικά λόγω της περικοπής των κρατικών επιχορηγήσεων που εισέρεαν στην Παλαιστίνη από ισραηλινά και διεθνή ιδρύματα, ως αποτέλεσμα των εκλογών του 2006 και της Χαμάς.

Η κατοχή, η οποία επηρεάζει ουσιαστικά κάθε τομέα της ζωής στην Παλαιστίνη, δεν αφήνει ανεπηρέαστη και την εκπαίδευση των παιδιών. Η Δυτική Όχθη βρίθει από ιστορίες με παιδιά που παρεμποδίζονται ή παρενοχλούνται από τον ισραηλινό στρατό ή τους εποίκους στην διαδρομή τους για το σχολείο. Τα ίδια τα σχολεία, που λειτουργούν σαν καταφύγια για την ασφάλεια των παιδιών, συχνά δέχονται εισβολή από τον ισραηλινό στρατό ή βρίσκονται στην μέση των συγκρούσεων στρατού και μαχητών.

Παρόλα αυτές τις προκλήσεις, και ακόμα περισσότερες, η Παλαιστίνη έχει εκπληκτικά στατιστικά στοιχεία να επιδείξει όσον αφορά στην εκπαίδευση.

Σύμφωνα με μια έρευνα της UNESCO το 2006, το 99% των νεαρών αγοριών και κοριτσιών ηλικίας 15-24 έχουν βασική μόρφωση(1), ενώ η εγγραφή νεαρών αγοριών και κοριτσιών σε δημοτικά σχολεία αγγίζει το 89% και 88% αντίστοιχα. (2)

Σε διαμάχη

Η διαμάχη ανάμεσα στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη έχει επηρεάσει δυσανάλογα τα παιδιά, που συχνά βρίσκονται στην γραμμή του πυρός ενός πολέμου στον οποίο καμία από τις αντιμαχόμενες πλευρές δεν μπορεί να θέσει μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε πολίτες και τους πολεμιστές..

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό για την προστασία των παιδιών (DCI), του οποίου τα μέλη καταγράφουν όλες τις περιπτώσεις παιδικών θανάτων ή τραυματισμών, συνολικά 974 παιδιά Παλαιστινίων σκοτώθηκαν μέσα σε 7 χρόνια, από την έναρξη της δεύτερης Ιντιφάντα μέχρι την έναρξη της ειρηνευτικής συνδιάσκεψης της Ανάπολης (5).Η πλειοψηφία αυτών των θανάτων οφείλονται στις εναέριες και χερσαίες επιθέσεις του Ισραήλ στα παλαιστινιακά εδάφη, ενώ η δεύτερη πιο συχνή αιτία θανάτου είναι όπως αναφέρεται οι «τυχαίοι πυροβολισμοί Ισραηλινών» (6).

Από όταν ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις, στα τέλη του περασμένου έτους μέχρι και τον Σεπτέμβρη του 2008, οι εχθροπραξίες δεν σταμάτησαν. Στην περίοδο αυτή 79 παιδιά Παλαιστινίων έχουν χάσει την ζωή τους και 370 έχουν τραυματιστεί. Την ίδια περίοδο, 4 παιδιά Ισραηλινών έχασαν την ζωή τους και 11 τραυματίστηκαν ως αποτέλεσμα αυτής της διαμάχης. (7)

Παρόλο που έχει αναφερθεί ευρέως, δεν υπάρχουν αξιόπιστες δημοσιεύσεις που να προσδιορίζουν τον αριθμό της παιδικής θνησιμότητας για τον Οκτώβρη του 2008. Θα πρέπει όμως ο αναγνώστης να σημειώσει πως αυτά τα δυσάρεστα στατιστικά στοιχεία, εκτιμώνται ότι έχουν αυξηθεί σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες. Το 2008, η Συγκομιδή Ελιάς της Παλαιστίνης σημαδεύτηκε από την έντονη βία Ισραηλινών εποίκων, κατατάσσοντας την στις πιο αιματηρές περιόδους της πρόσφατης ιστορίας.

Στις φυλακές του Ισραήλ

Ενάντια στους διεθνείς κανόνες και στην Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού των Ηνωμένων Εθνών, την οποία έχει προσυπογράψει το Ισραήλ, τα παιδιά κάτω των 16 χρόνων, στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, μπορούν να συλληφθούν, να δικαστούν και να έχουν μεταχείριση ενήλικα.

Το Ισραήλ συχνά επιλέγει να παραβλέπει την δική του νομοθεσία, καθώς και την Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών, απαγγέλλοντας κατηγορίες και καταδικάζοντας παιδιά, ακόμα και 12 ετών. Παιδιά ηλικίας 12-14 ετών, μπορούν να καταδικαστούν για αδικήματα μέχρι 6 μήνες. Παιδιά μεγαλύτερα των 14 χρόνων δικάζονται σαν ενήλικες. Δεν υπάρχουν δικαστήρια ανηλίκων και συχνά τα παιδιά κρατούνται σε κέντρα ενηλίκων (8).

Αυτή η πρακτική είναι παράνομη σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, η οποία αναφέρει «κάθε παιδί που στερείται την ελευθερία του θα χωρίζεται από τους ενήλικες, εκτός αν θεωρηθεί ότι είναι προτιμότερο να μην γίνει αυτό για το συμφέρον του παιδιού» (9). Τα τελευταία οχτώ χρόνια εκτιμάται ότι 6.700 παιδιά Παλαιστινίων, συνελήφθησαν, κρατήθηκαν στις ισραηλινές φυλακές και είχαν μεταχείριση ενήλικα (10).

Η ψυχολογία των παιδιών

Η συνεχιζόμενη κατοχή της Παλαιστίνης, και η ανθρωπιστική κρίση που αυτή συνεπάγεται, αποτελεί μια ατελείωτη πηγή τραυμάτων, ειδικά για τους νέους που αδυνατούν να καταλάβουν και μιμούνται τις συμπεριφορές των μεγάλων. Οι ενήλικες που πάσχουν από ψυχικές διαταραχές ή έχουν επηρεαστεί από την κατοχή, μεταφέρουν τα τραύματά τους στο σπίτι, όπου οι γυναίκες και οι οικογένειες τους επωμίζονται όλο το βάρος.

Σύμφωνα με τον Dr. Eyad El Sarraj, «οι ψυχολογικές επιπτώσεις της βίας (στα παιδιά) είναι άγριες και τραυματικές. Πολλά τραυματισμένα παιδιά έχουν αποκτήσει μόνιμη κινητική αναπηρία, ενώ ακόμα περισσότερα έχουν υποστεί ψυχολογικές βλάβες. Η εξάπλωση νευρωτικών συμπτωμάτων και προβλημάτων συμπεριφοράς ανάμεσα στα παιδιά, όπως η ανυπακοή ή η οξυθυμία, είναι μεγάλη. Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα στην Λωρίδα της Γάζας, περίπου το 32.7% των παιδιών υποφέρουν από σοβαρές μετατραυματικές διαταραχές,49% από ηπιότερες διαταραχές και το 16% από διαταραχές ελαφριάς μορφής» (11). Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας Ra­jiah Abu Swai, «τα παιδία είναι πιο ευάλωτα (σε ψυχικές ασθένειες). Είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τα παιδιά να μπορούν να μεγαλώσουν σε ένα περιβάλλον όπου να αισθάνονται ασφάλεια και να μην νοιώθουν φόβο. Είναι απαραίτητο να αισθάνονται πως οι γονείς τους μπορούν να τα προστατέψουν....όταν ξεκίνησε η δεύτερη Ιντιφάντα το 2001, υπήρχαν πολλές επιδρομές, επιθέσεις και βομβαρδισμοί στην Δυτική Όχθη και στην Γάζα»

«Παράλληλα, αναφέρθηκαν περισσότερα περιστατικά σχολικής βίας και επιθετικότητας, εφιάλτες και συμπτώματα νυχτερινής ακράτειας. Αυτό είναι φυσιολογικό, γιατί όταν το παιδί βλέπει πως οι γονείς του είναι το ίδιο φοβισμένοι με αυτό και ανήμποροι να ανατρέψουν μια αρνητική κατάσταση, φοβάται ή αγχώνεται περισσότερο (12).

Επόμενο: Πρόσφυγες

Σημειώσεις:

1.United Nations Educational Scientific and Cultural Organization. 2006 Assmsment of the Palestine’s education, including the 2000 Education for All Assessment. Available at: http://portal.unesco.org/education/en/ev.php-URL_ID=48798&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION=201.html

2. ibid.

3. Save the Children UK, Autum 2007. Child Rights Monitor Issue 2. Available at: http://www.childrightsmonitor.org/newsletter.php?issue_id=2

4. ibid.

5. Defense of Children International, 2008. Statistics on Children injured in the Palestinian Territories since the Beginning of the Second Intifada. Available Online at: http://www.dci-pal.org/english/Display.cfm?DocId=284&CategoryId=11. Updated Sept 24th, 2008.

6. ibid.

7. Statisitcs from September 2007 to July 2008 were compiled using data from OCHA’s ‘Protection fo Civillians Monthly’ Bulletin. Available at: http://www.ochaopt.org/documents/ocha_opt_protection_of_civilians_monthly_tables_2008_08.pdf The Statistics from August 2008 to September 2008 were compiled using date from the Negotiations Affairs Dept’s, ‘Monthly Summary’. Available at: http://www.nad-plo.org/pmg/pmg-month/PMG.September.Monthly.2008.pdf

8. Addameer Prisoner Support and Human Rights Association. Addameer Fact Sheet: The Palestinian Prisoners of Israel. Last updated September 2008. P.3.

9. UN Convention on the Rights of the Child. Adopted and opened for signature, ratification and accession by General Assembly resolution 44/25 of 20 November 1989. Article 37 (c). Available Online at: http://www2.ohchr.org/english/law/crc.htm

10. Ministry of Detainees and Ex Detainees Affairs. Palestinian Child Detainees in Israeli Prisons. August 2008. As quoted in PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Political Prisoners. Updated August 2008. P.6. http://www.nad-plo.org/facts/oth­ers/Political%20Prisoners%20-%20August%202008.pdf

11. SARRAJ, EYAD EL, ABDEL HAMID AFANA, SAMIR QOUTA 2007. Mental Health Needs in Palestine. Available at: http://www.odihpn.org/report.asp?id=2663.

12. ibid.

Παλαιστίνιοι Πρόσφυγες

-Υπάρχουν συνολικά 4.618.141 εγγεγραμμένοι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες στην Μέση Ανατολή (7) και περίπου5.5 εκατομμύρια παγκοσμίως, κατατάσσοντας τους στον μεγαλύτερο προσφυγικό πληθυσμό στον κόσμο (12)-

Στις 29 Νοέμβρη 1947, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, πέρασε το Ψήφισμα 181, επικυρώνοντας ένα σχέδιο διχοτόμησης της ιστορικής περιοχής της Παλαιστίνης σε Εβραίους και Άραβες. Ο πόλεμος που ακολούθησε είχε ως αποτέλεσμα την ίδρυση Ισραηλινού κράτους στο 78% της συνολικής έκτασης της ιστορικής Παλαιστίνης(1). Το σχέδιο απορρίφτηκε από το σύνολο του Αραβικού κόσμου.

Κατά την διάρκεια του πολέμου του 1948, πάνω από 750.000 Παλαιστίνιοι (75% του αραβικού πληθυσμού) εκτοπίστηκαν και εκδιώχθηκαν από τα σπίτια και την γη τους, δημιουργώντας τον μεγαλύτερο προσφυγικό πληθυσμό παγκοσμίως. Περίπου 531 χωριά και πόλεις καταστράφηκαν, πράγμα που ισοδυναμεί με συνολική απώλεια $209 δις. (2).

Η πλειοψηφία παρέμεινε στη Δυτική Όχθη και στη Λωρίδα της Γάζας, ενώ μεγάλος αριθμός προσφύγων κατέφυγε στις γειτονικές χώρες: Ιορδανία, Λίβανο και σε άλλες ανά τον κόσμο(3).

40.000 Παλαιστίνιοι εκδιώχθηκαν οριστικά από το νέο κράτος του Ισραήλ. Πολλοί έχασαν τα σπίτια και την γη τους ενώ σε λίγους επιτράπηκε η επιστροφή, παρά το γεγονός ότι αργότερα θα γίνονταν Ισραηλινοί πολίτες (4).

Κατά την διάρκεια του «πολέμου των 6 ημερών» το 1967, το Ισραήλ προσάρτησε βίαια τη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας και ξερίζωσε 240.000 Παλαιστίνιους. Περίπου 95.000-193.500 πρόσφυγες από το 1948 που διέμεναν στην Δυτική Όχθη και την Γάζα, έγιναν πρόσφυγες για δεύτερη φορά (5).

Από το 1967 και μετά, επιπλέον 400.000 Παλαιστίνιοι εκδιώχθηκαν από τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη λόγω των ισραηλινών τακτικών (κατεδάφιση σπιτιών, εποικισμοί, Τείχος, αφαίρεση δικαιωμάτων διαμονής και απέλαση) (6).

Μετά την Ισραηλινό-αραβική σύγκρουση του 1948, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών καθιέρωσε με το ψήφισμα 302 (IV) στις 8 Δεκέμβρη, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Ανακούφισης και Εργασίας για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες (UNRWA), με σκοπό την παροχή άμεσων προγραμμάτων ανακούφισης και εργασίας. Ο Οργανισμός ξεκίνησε τη λειτουργία του την 1η Μάη 1950. Λόγω μη εξεύρεσης λύσης στο πρόβλημα των Παλαιστίνιων προσφύγων, η Γενική Συνέλευση επανειλημμένως ανανέωνε την εντολή του UNRWA, με την πιο πρόσφατη παράταση να ισχύει μέχρι τις 30 Ιούνη του 2011 (5).

Ο UNRWA ορίζει ότι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες είναι: «όσοι ο τόπος διαμονής τους ήταν η Παλαιστίνη από τον Ιούνιο του 1946 μέχρι τον Μάιο του 1948, οι οποίοι έχασαν τα σπίτια τους αλλά και τα μέσα προς επιβίωσης τους ως αποτέλεσμα της διαμάχης». Ο παραπάνω ορισμός περιλαμβάνει και τους απογόνους όσων έγιναν πρόσφυγες το 1948 (6).

Δεδομένα

** Οι εγγεγραμμένοι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες στην Μέση Ανατολή ανέρχονται στους 4.618.141 (7).

** Υπολογίζεται ότι οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες παγκοσμίως αγγίζουν τα 5.500.000(12).

** Ο πόλεμος του 1948 είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία 750.000 Παλαιστινίων προσφύγων (2).

** Με τον « πόλεμο των έξι ημερών» το 1967, οι πρόσφυγες αυξήθηκαν κατά 240.000(5).

** Από το 1967 έως σήμερα, επιπλέον 400.000 Παλαιστίνιοι έχουν μετακινηθεί (6).

Μέχρι τον Ιούνιο του 2008, υπήρχαν συνολικά 4.618.141 εγγεγραμμένοι πρόσφυγες στον UNRWA: 1.930.703 στην Ιορδανία, 416.608 στον Λίβανο, 456.608 στην Συρία, 754.263 στην Δυτική Όχθη και 1.059.584 στην Λωρίδα της Γάζας (7).

Το ένα τρίτο των εγγεγραμμένων Παλαιστινίων προσφύγων, περίπου 1.3 εκατ, ζει σε 58 προσφυγικούς καταυλισμούς, αναγνωρισμένους από τον UNRWA σε Ιορδανία, Λίβανο, Συρία, Δυτική Όχθη και Λωρίδα της Γάζας. Τα δύο τρίτα ζουν σε πόλεις και χωριά των χωρών φιλοξενίας, στην Δυτική Όχθη και στην Λωρίδα της Γάζας, συχνά πολύ κοντά στους επίσημους καταυλισμούς (8).

Οι κοινωνικό-οικονομικές συνθήκες που επικρατούν στους προσφυγικούς καταυλισμούς, είναι κατά κανόνα η φτώχεια, η μεγάλη πληθυσμιακή πυκνότητα, οι δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και η ανεπάρκεια βασικών υποδομών, όπως δρόμοι και αποχετευτικό δίκτυο (9).

Τα δικαιώματα των προσφύγων διαφοροποιούνται σε κάθε χώρα φιλοξενίας: ενώ στην Ιορδανία όλοι οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες έχουν πλήρη ιθαγένεια (με εξαίρεση τους 120.000 πρόσφυγες που κατάγονται από την Λωρίδα της Γάζας και είναι κάτοχοι προσωρινών διαβατηρίων της Ιορδανίας, αλλά δεν έχουν δικαίωμα ψήφου ή εργασίας σε δημόσιες θέσεις), οι πρόσφυγες στον Λίβανο στερούνται πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων και έχουν περιορισμένη πρόσβαση στην δημόσια υγεία και εκπαίδευση (10).

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του UNRWA, ο αριθμός των εγγεγραμμένων προσφύγων που έχουν επιστρέψει στις κατεχόμενες περιοχές από το 1967, είναι περίπου 30.563 (11).

Διεθνές Δίκαιο

Από το 1948 και μετά, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ σε πολλές περιπτώσεις έχει επαναβεβαιώσει το δικαίωμα επιστροφής των προσφύγων, με πιο πρόσφατη περίπτωση αυτή του Γενάρη του 2008(13). Επιπλέον, τέσσερις κλάδοι του Διεθνές Δικαίου, υπαγορεύουν το δικαίωμα της επιστροφής των Παλαιστινίων: το ανθρωπιστικό δίκαιο, το δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το δίκαιο της ιθαγένειας και το δίκαιο των προσφύγων (14).

Το Ψήφισμα 149 (III) της ΓΣ του ΟΗΕ δηλώνει πως οι πρόσφυγες και οι απόγονοι τους έχουν το δικαίωμα αποζημίωσης, λόγω «απώλειας ή καταστροφής της περιουσίας τους», και επαναπατρισμού στον τόπο καταγωγής τους. Το Ψήφισμα ορίζει τρία ευδιάκριτα δικαιώματα: επιστροφή στα σπίτια τους, αποκατάσταση της περιουσίας τους ή/και αποζημίωση, τα οποία επαναβεβαιώνονται κάθε χρόνο από το 1948 και μετά(15).

Η 4η Συνθήκη της Γενεύης (Άρθρο 49) απαγορεύει τις «ατομικές ή μαζικές βίαιες μετακινήσεις………..ανεξαρτήτως των κινήτρων» και καλεί τα άτομα που έχουν απομακρυνθεί, να επιστρέψουν στα σπίτια τους μόλις τερματιστούν οι εχθροπραξίες στην περιοχή τους (16).

Η Οικουμενική Διακήρυξη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Άρθρο 13) ορίζει πως «Καθένας έχει το δικαίωμα να εγκαταλείπει οποιαδήποτε χώρα, ακόμα και τη δική του, και να επιστρέφει σε αυτήν» (17).

Ανάπολις

Σε όλες τις διαπραγματεύσεις, το θέμα των προσφύγων αποτελούσε το μεγαλύτερο πρόβλημα. Μετά την αποτυχία της Συμφωνίας του Όσλο, τα διεθνή μέσα ενημέρωσης κατηγόρησαν τον αρχηγό της Παλαιστινιακής Αρχής, Γιασσέρ Αραφάτ και την άρνησή του να εγκαταλείψει το δικαίωμα επιστροφής των προσφύγων.

Η διαμάχη για το θέμα των προσφύγων, δεν έχει εξασθενήσει με το πέρασμα του χρόνου. Στις 30 Μάρτη του 2008, σχεδόν τέσσερις μήνες μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων της Ανάπολις, ο Ehud Olmert, σε συνέντευξη που παραχώρησε στην Jerusalem Post δηλώνει: «Δεν θα δεχθώ ποτέ μία λύση που θα βασίζεται στο δικαίωμα επιστροφής τους(των Παλαιστινίων προσφύγων) στο Ισραήλ,..δεν θα δεχτώ καμία υπαιτιότητα του Ισραήλ για τους πρόσφυγες. Είναι ηθικό θέμα υψηλού επιπέδου. Πιστεύω ότι δεν θα πρέπει να δεχτούμε κανένα είδος ευθύνης για την δημιουργία αυτού του προβλήματος».

Καμία πλευρά δεν υπαναχωρεί από τις θέσεις της, τουλάχιστον δημόσια. Εν τω μεταξύ, σε 5.5 εκατ. προσφύγων τους έχει ζητηθεί να κάνουν υπομονή, καθώς τα δικαιώματά τους παραμένουν αντικείμενο διαπραγματεύσεων στην ειρηνευτική διαδικασία.

Επόμενο: Η Λωρίδα της Γάζας

Σημειώσεις:
1. PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Refugees. May 2008. Available Online at: http://www.nad-plo.org/facts/refugees/Palestinian%20Refugees.pdf
2. Palestinian Academic Society for the Study of International Affairs (PASSIA). Fact sheet on Refugees. 2008, http://www.passia.org/palestine_facts/pdf/pdf2008/Refugees.pdf

3. ibid
4. Badil Resource Center for Palestinian Residency & Refugee rights. Survey of Palestinian refugees and Internally displaced persons, 2006-2007. As quoted in: PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Refugees. May 2008. P.2. Available Online at: http://www.nad-plo.org/facts/refugees/Palestinian%20Refugees.pdf
5. PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Refugees. May 2008. P. 2. Available Online at: http://www.nad-plo.org/facts/refugees/Palestinian%20Refugees.pdf
6.United Nations Relief and Works Agency (UNRWA). Who is a Palestine Refugee. Updated 2008. Available Online at: http://www.un.org/unrwa/refugees/whois.html
7. ibid.
8. UNRWA. Where do the Refugees live? Updated 2008 Available at: http://www.un.org/unrwa/refugees/wheredo.html
9. UNRWA. Refugee Camp Profiles. Updated 2008 Available at: http://www.un.org/unrwa/refugees/camp-profiles.html
10. United Nations General Assembly. Persons displaced as a result of the June 1967 and subsequent hostilities – Report of the Secretary-General. 20 August 2008. Available at: http://unispal.un.org/unispal.nsf/eed216406b50bf6485256ce10072f637/.
11. United Nations General Assembly Resolution 194, passed on 11 December 1948, paragraph 11.. Available at: http://domino.un.org/unispal.nsf/9a798adbf322aff38525617b006d88d7/
12. UNRWA (2008).’Number of Registered Refugees’ (online). Available at: www.un.org/unrwa/refugees.
13. United Nations General Assembly Resolution 194, passed on 11 December 1948, paragraph 11.. Available at: http://domino.un.org/unispal.nsf/9a798adbf322aff38525617b006d88d7/.
14. Global Policy Forum (2004). ‘Why a Right of Return is Necessary’ (online). Available at: www.globalpolicy.org.
15. United Nations General Assembly Resolution 194, passed on 11 December 1948. Available at: http://domino.un.org/unispal.nsf/9a798adbf322aff38525617b006d88d7/.
16. Convention (IV) relative to the Protection of Civilian Persons in Time of War. Geneva, 12 August 1949, article 49. Available at: http://www.icrc.org/ihl.nsf/385ec082b509e76c41256739003e636d/.
17. Universal declaration of Human Rights. Adopted and proclaimed by General Assembly resolution 217 A (III) of 10 December 1948. Available at: http://www.un.org/Overview/rights.html.
18. Ehud Olmert, 2008. Jerusalem Post Interview concerning Refugees and the Annapolis Process. March 30th, 2008.

Η Λωρίδα της Γάζας

«Η Γάζα είναι μια φυλακή και το Ισραήλ έχει πετάξει το κλειδί»

John Dugard-Ειδικός Ανταποκριτής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Δεδομένα

** Συνολικός πληθυσμός: 1.500.202 (1)

** Πυκνότητα πληθυσμού: 4.117 κάτοικοι ανά τετρ. χμ (2)

** Δείκτης γονιμότητας: 5.19 παιδιά/γυναίκα (6)

** Σύνολο προσφύγων: 1.059.584 (3).

** Πρόσφυγες σαν % του πληθυσμύ: 70% (4)

** Ποσοστό ανεργίας : 45.5%(7)

** Μέσος όρος ηλικίας :17.2 χρόνια (κάποιες εκτιμήσεις το τοποθετούν στα 15.3 χρόνια)

** Προσδοκώμενη διάρκειας ζωής: 73.16 χρόνια (9)

** 86% του πληθυσμού της Γάζας εξαρτάται από την ξένη βοήθεια (8)

1948: Αραβο-Ισραηλινός πόλεμος – Τα σύνορα της Γάζας καθορίστηκαν βάσει της εκεχειρίας του 1949 και τέθηκαν υπό τον έλεγχο των Αιγυπτίων μέχρι την δημιουργία ενός μελλοντικού Παλαιστινιακού κράτους.

1956: Πόλεμος του Σουέζ-Σινά – η Λωρίδα της Γάζας καταλαμβάνεται από το Ισραήλ. Ένα χρόνο μετά αποσύρουν τις δυνάμεις τους και εγκαθίσταται στην Γάζα κλιμάκιο έκτακτης ανάγκης των Ηνωμένων Εθνών.

1967: Πόλεμος των έξι ημερών – Το Ισραήλ ανακαταλαμβάνει την Λωρίδα της Γάζας στις 5 Ιουνίου. Τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών καλεί σε «απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων από τις κατεχόμενες περιοχές της πρόσφατης διαμάχης» (10).

1970: Χτίζεται ο πρώτος εποικισμός του Kfar Darom στην Λωρίδα της Γάζας. Οι ισραηλινοί εποικισμοί εξακολουθούν να επεκτείνονται, παρά τις αντιμαχίες ανάμεσα σε εποίκους και Παλαιστίνιους.

1987: Ξεσπάει η πρώτη παλαιστινιακή Ιντιφάντα και εμφανίζεται η Χαμάς, ένα ισλαμικό κίνημα αντίστασης. Η Ιντιφάντα τερματίζεται με την υπογραφή της Συμφωνίας του Όσλο και την καθιέρωση της Παλαιστινιακής Αρχής το 1993.

2000: Η Συνάντηση Κορυφής του Camp David ανανεώνει τις ελπίδες για ειρήνη, μέχρι που η επίσκεψη του Ariel Sharon στο τζαμί al-Aqsa τον Σεπτέμβριο πυροδοτεί την δεύτερη Ιντιφάντα.

2005: Μονομερής απεμπλοκή του Ariel Sharon από την Λωρίδα της Γάζας, χωρίς την συμβολή ή συνεργασία της ΠΑ. Παρόλο που οι έποικοι απομακρύνθηκαν, το Ισραήλ διατηρεί ισχυρό έλεγχο στην περιοχή.

2006: Σαρωτική νίκη της Χαμάς στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Ιανουαρίου. Το Ισραήλ και η διεθνής κοινότητα τιμωρεί την Παλαιστίνη, παρακρατώντας τον ΦΠΑ. Οι εντάσεις στο εσωτερικό της Παλαιστίνης ανάμεσα στις παρατάξεις, αυξάνονται.

2007: Ξεσπούν βίαιες συγκρούσεις ανάμεσα στην Φατάχ και την Χαμάς στην Γάζα, με αποτέλεσμα η Χαμάς να πάρει τον έλεγχο της περιοχής. Η Αίγυπτος ανταποκρίνεται, κλείνοντας τα σύνορα. (11).

2008: Στις 17 Ιανουαρίου, το Ισραήλ κλείνει τα σύνορα της Γάζας ως απάντηση στις επιθέσεις ρουκετών. Οι Ισραηλινοί διατηρούν πλήρη έλεγχο σε ιατρικές προμήθειες, τρόφιμα και καύσιμα που εισάγονται στην Λωρίδα (12). Στις 19 Ιουνίου, το Ισραήλ και η Χαμάς συμφωνούν σε κατάπαυση πυρός. Καθώς το παρόν τυπώνεται, οι εχθροπραξίες έχουν ξεσπάσει ξανά. (Νοέμβριος).

Συνεχιζόμενη κρίση στην Γάζα

Η Λωρίδα της Γάζας αντιμετωπίζει ανθρωπιστική κρίση από τον Απρίλιο του 2006, όταν έκλεισαν τα σύνορα και η έλλειψη ανθρωπιστικής βοήθειας προκάλεσε σημαντική μείωση στις ποσότητες καυσίμων και τροφίμων και προβλήματα στην ιατρική περίθαλψη. Οι κάτοικοι της Γάζας αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε βασικά αγαθά, ενώ λόγω της αύξηση των τιμών στην αγορά είναι δύσκολο για τις οικογένειες να έχουν επαρκή, υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή.

Το πέρασμα του Karni, το οποίο αποτελεί την κεντρική οδό διακίνησης εμπορικών αγαθών, παραμένει κλειστό από τις 13 Ιουνίου 2007, γεγονός που έχει διαλύσει την οικονομία της Γάζας. «Τον Ιούνιο του 2007, εξήχθησαν 748 φορτία από την Γάζα προς το Ισραήλ και άλλες χώρες. Ένα μήνα μετά δεν έφυγε κανένα» (13).

Στην Γάζα σήμερα, πάνω από το 80% των Παλαιστινίων εξαρτώνται από την ξένη βοήθεια, σε σύγκριση με το 63% του 2006 (14). Η ανεργία την Γάζα αγγίζει το 40% και πρόκειται να εκτοξευτεί στο 50%, ενώ ο ιδιωτικός τομέας, που παράγει το 53% των εργασιών στην Γάζα, καταρρέει (15).

Ο τομέας της υγείας παραμένει ιδιαίτερα ασταθής λόγω των διακοπών ρεύματος που προκαλεί η έλλειψη καυσίμων. Σύμφωνα με την αναφορά του UNRWA για την κατάσταση στην Γάζα τον Ιούλιο του 2007, οι εγκαταστάσεις πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας υγείας συνεχίζουν να λειτουργούν, παρόλη την έλλειψη ηλεκτρικού ρεύματος και προμηθειών, όπως φιλμ ακτινογραφίας, εργαστηριακά υλικά, κλίνες και εξεταστήρια. Ωστόσο υπάρχει σοβαρή έλλειψη σε φάρμακα χρόνιων παθήσεων και αναισθητικά, ενώ πολλά από τα μηχανήματα είναι εκτός λειτουργίας, με αποτέλεσμα να υπερκαλύπτεται η χωρητικότητα των νοσοκομείων (16).

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι τουλάχιστον 51 άνθρωποι έχουν χάσει την ζωή τους από τον Οκτώβριο του 2007 έως τον Ιούλιο του 2008, λόγω εξαιτίας της αδυναμίας πρόσβασης σε ιατρική περίθαλψη έξω από την Γάζα. Ανάμεσα τους ήταν και 11 παιδιά. (17).

Η έλλειψη καυσίμων και απαραίτητων ανταλλακτικών για την επιδιόρθωση και αναβάθμιση των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων στην Γάζα, αναγκάζει τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Διαχείρισης Υδάτων των παράκτιων περιοχών, να συνεχίζουν να ρίχνουν καθημερινά περίπου 84.000 m³ ακατέργαστων λυμάτων στην Μεσόγειο Θάλασσα (18).

Συνδέοντας τη Γάζα με τη Δυτική Όχθη

Μια περίπλοκη διάσταση στην ειρηνευτική διαδικασία δίνει το ζήτημα σύνδεσης της Δυτικής Όχθης και της Λωρίδας της Γάζας. Έχουν τεθεί διάφορες απόψεις και λύσεις, όπως η κατασκευή ενός «διαδρόμου» ανάμεσα στις δύο περιοχές, η ανταλλαγή εδαφών του Ισραήλ με της Δυτικής Όχθης. Άλλη πρόταση είναι η κατασκευή γέφυρας ή ακόμα και ενός τούνελ. Η γεωγραφική πολυπλοκότητας του θέματος, έχει κρατήσει ξάγρυπνους τους διαπραγματευτές και τους συμβούλους τους.

Αυτό που κρατάει όλους εμάς ξάγρυπνους όμως, είναι το ζήτημα πολιτικής και κοινωνικής επανένωσης της Δυτικής Όχθης και της Γάζας μετά το τραγικό σχίσμα του 2007. Ενώ η Παλαιστινιακή Αρχή ετοιμαζόταν για τις διαπραγματεύσεις στα γεωγραφικά θέματα, γρήγορα έγινε φανερό ότι για να προχωρήσει η ειρηνευτική διαδικασία με το Ισραήλ, θα έπρεπε να προηγηθεί η εθνική συμφιλίωση και να υπάρξει μια εθνική ενωτική κυβέρνηση.

Κατά την διάρκεια του 2008, έχουν γίνει σποραδικές προσπάθειες να έρθουν σε συμφωνία οι δύο κύριοι παράγοντες, αλλά μόνο τους τελευταίους μήνες της χρονιάς (καθώς το παρόν τυπώνεται), φαίνεται πως υπάρχει κάποια σημαντική εξέλιξη.

Η συμφιλίωση ωστόσο, δεν θα έχει θετική επίδραση στις διαπραγματεύσεις. Στην πραγματικότητα, επιτρέποντας στην Χαμάς να έχει λόγο στην ειρηνευτική διαδικασία, το Ισραήλ ίσως να έχει την δικαιολογία για να απορρίψει τις προτάσεις της, με το πρόσχημα ότι δεν είναι μέλος της ΟΑΠ αλλά ούτε και αξιόπιστος εταίρος για την ειρήνη.

Εξαιτίας αυτής της περίπλοκης πραγματικότητας, το 2009 διαφαίνεται πως θα είναι μια ιδιαίτερα ευαίσθητη χρονιά. Η ΟΑΠ και η ΠΑ εμμένουν σε μια επείγουσα εντολή που δόθηκε το 2007. Η νομιμότητας της έκτακτης κυβέρνησης έχει αμφισβητηθεί αρκετές φορές, αλλά διατηρεί ακόμα την εξουσία με την υπόσχεση ότι μπορεί να ενσωματώσει βελτιώσεις των συνθηκών διαβίωσης των κατοίκων στις διαπραγματεύσεις, προωθώντας την λύση των δύο κρατών.

Η ανικανότητα της να το πράξει, θα αυξήσει την υποστήριξη της Χαμάς. Επιπλέον, το να μην συμπεριλαμβάνεται η Χαμάς στην ειρηνευτική διαδικασία, της δίνει τεράστια δύναμη για να διαταράξει την πρόοδο. Εν τω μεταξύ οι κάτοικοι της Δυτικής Όχθης και της Γάζας, απομακρύνονται όλο και περισσότερο.

Επόμενη: Παλαιστίνιοι Κρατούμενοι

Σημειώσεις:

1. CIA World Fact Book, 2008 https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gz.html.

2. ibid.

3. UNRWA. http://www.un.org/unrwa/publications/index.html. For further reading, see the section; Selected refugee statistics.

4. ibid.

5. CIA World Factbook. Gaza Facts. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gz.html.

6. ibid.

7. Palestinian Monetary Authority, Palestinian Central Bureau of Statistics, Palestinian Economic Policy Research Institute. August 2008. Palestine Economic and Social Monitor. Volume 13. p1.

8. ibid.

9. CIA World Factbook. Gaza Facts. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gz.html.

10. Security Council Resolutions– 1967, see UN Resolution 242 http://www.un.org/documents/sc/res/1967/scres67.htm.

11. For a further information on the border issue between Egypt and the Gaza strip please see; Dunn, Michael 2008, ” Egypt’s Quandary Over the Gaza Border”, Middle East Institute, MEI Commentary, January 30, 2008. http://www.mid­easti.org/commentary/egypt-quandary-gaza-border.

12. OCHA oPt 2008, ”The Humanitarian Monitor”, Issue 29, 2, September 2008.

13. OXFAM, 2008: ”The Gaza Strip: A Humanitarian Implosion”, March 2008. For additional information on the truckloads leav­ing and entering Gaza, please see; OCHA oPt 2008, ”The Humanitarian Monitor”, Issue 29, 5, September 2008.

14. OCHA Special Focus. “ The closure of the Gaza Strip: the economic and humanitarian consequences”, December 2007

15. OXFAM, 2008: ”The Gaza Strip: A Humanitarian Implosion”, March 2008

16. OCHA oPt 2008, ”The Humanitarian Monitor”, Issue 27, 7, July 2008

17. WHO 2008, “Access of Patients to Specialized Medical Services, Summary situation, July 2007- July 2008.”

18. ibid.

Παλαιστίνιοι Κρατούμενοι

«Θα ήταν προτιμότερο να πνίξουμε τους κρατούμενους στην Νεκρά Θάλασσα, αν αυτό ήταν δυνατό, μιας και εκεί είναι το χαμηλότερο σημείο της γης».

- Avigdor Lieberman - πρώην αναπληρωτής του πρωθυπουργού του Ισραήλ μιλώντας για την απελευθέρωση των Παλαιστινίων κρατουμένων

Σε όλη την διάρκεια της ισραηλινής κατοχής , από το 1967, Παλαιστίνιοι όλων των ηλικιών έχουν κρατηθεί παράνομα από το Ισραήλ. Από το 1967, πάνω από 700.00 Παλαιστινίων έχουν κρατηθεί – συνολικά το 20% του πληθυσμού που διαμένει στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη(1). Η πλειοψηφία των κρατουμένων είναι άντρες, γεγονός που σημαίνει ότι το ποσοστό διαμορφώνεται περίπου στο 40% του συνολικού αντρικού πληθυσμού των κατεχόμενων περιοχών(2). Η Παλαιστίνη τοποθετείται στις πρώτες θέσεις άλλης μίας μακάβριας στατιστικής έρευνας, σαν η χώρα με τους περισσότερους φυλακισμένους παγκοσμίως. Η ειρωνεία, σε αντίθεση με χώρες όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ, είναι ότι οι Παλαιστίνιοι δεν έχουν φυλακιστεί από την δικιά τους κυβέρνηση.

Η σύλληψη και η κράτηση των Παλαιστινίων που μένουν στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, ορίζονται από ένα ευρύ πλαίσιο στρατιωτικών κανονισμών του Ισραήλ, που ελέγχει όλες τις πλευρές της ζωής των Παλαιστινίων. Υπάρχουν περισσότεροι από 1.500 γνωστοποιημένοι στρατιωτικοί κανονισμοί που ισχύουν στην Δυτική Όχθη και πάνω από 1.400 στην Λωρίδα της Γάζας. Συχνά οι διοικητές του ισραηλινού στρατού συγκεκριμένων περιοχών, εκδίδουν στρατιωτικές εντολές οι οποίες παραμένουν άγνωστες στον παλαιστινιακό πληθυσμό, έως ότου κάποιος τις παραβιάσει.(6).

Παρόλο που η πολιτική της κράτησης του Ισραήλ στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη είναι παράνομη, η διεθνής κοινότητα στέκεται αμίλητη, από φόβο να μην προσβάλει το οικονομικά και στρατιωτικά ισχυρό Ισραήλ. Η σιωπή γίνεται εκκωφαντική, αν κάποιος αναλογιστεί το μέγεθος των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και αφορούν στην μεταχείριση των Παλαιστινίων κρατουμένων από τους κατακτητές τους. Σύμφωνα με ισραηλινούς, παλαιστινιακούς και διεθνείς οργανισμούς για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το Ισραήλ επανειλημμένα χρησιμοποιεί βασανιστήρια.

Στην ειρηνευτική διαδικασία της Ανάπολις, οι κρατούμενοι είχαν παίξει σημαντικό ρόλο σε αυτό που ονομάζεται «μέτρα εμπιστοσύνης», όταν ένας σημαντικός αριθμός κρατουμένων αποφυλακίστηκε σε αντάλλαγμα υποσχέσεων ή καλής συμπεριφοράς. Κάπως κυνικά όμως, έχουν φυλακιστεί περισσότεροι Παλαιστίνιοι στην διάρκεια του τελευταίου χρόνου, απ’ ότι ελευθερώθηκαν λόγω αυτών των μέτρων.

Δεδομένα

** Οι κρατούμενοι φυλάσσονται σε 30 κέντρα κρατουμένων (21 φυλακές, 5 κρατητήρια, 4 κέντρα ανάκρισης και τουλάχιστον ένα μυστικό ανακριτικό κέντρο) , που βρίσκονται εντός των ορίων του Ισραήλ, όπως αυτά καθορίστηκαν το 1967 (3).

**Ο αριθμός των Παλαιστινίων κρατουμένων διαφοροποιείται, ανάλογα με την πηγή. Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού παρακολουθεί περίπου 10.500 κρατούμενους (Οκτώβριος 2008). Το Addameer, που συγκεντρώνει δεδομένα από το HaMoked, που με τη σειρά του συγκεντρώνει δεδομένα από την Ισραηλινή Σωφρονιστική Υπηρεσία, εκτιμά ότι υπάρχουν 9.493 Παλαιστίνιοι φυλακισμένοι (4).

** Από τους 9.493 κρατούμενους, οι 750 είναι διοικητικοί κρατούμενοι, 349 είναι παιδιά κάτω των 18 χρόνων, 75 είναι γυναίκες, 47 είναι μέλη του Παλαιστινιακού Κοινοβουλίου. Σύμφωνα με την Ισραηλινή Σωφρονιστική Υπηρεσία το 70% των κρατουμένων έχει κριθεί ένοχο ή έχει συλληφθεί για αιματηρά εγκλήματα. Tο πολιτικό προφίλ των κρατουμένων είναι: 44% Φατάχ, 26% Χαμάς, 14% Ισλαμική Τζιχάντ, 5% Λαϊκό Μέτωπο, 1% Δημοκρατικό Μέτωπο και 10% δεν προσδιορίζονται (5)

Ισραηλινοί κανονισμοί

Η πλειοψηφία των Παλαιστινίων πολιτικών κρατουμένων κατηγορείται για αδικήματα βάσει των ισραηλινών στρατιωτικών κανονισμών. Υπάρχουν σχεδόν 1.500 στρατιωτικοί κανονισμοί που ισχύουν στην Δυτική Όχθη και πάνω από 1.400 στην Λωρίδα της Γάζας (6). Αυτές οι διαταγές καλύπτουν μια πλατιά ερμηνεία της έννοιας «ασφάλεια» και, ανάμεσα σε άλλα, έχουν πολιτική έκφραση.

Όπως αναφέρθηκε και νωρίτερα, η έκδοση νέων κανονισμών παραμένει άγνωστη και φανερώνονται μόνο αφού παραβιαστούν. Για παράδειγμα, σύμφωνα με την Στρατιωτική Εντολή 101, «απαγορεύονται οι πορείες διαμαρτυρίας ή οι συγκεντρώσεις (ομάδες δέκα ή περισσοτέρων ατόμων για θέματα που αφορούν ή σχετίζονται με την πολιτική), χωρίς την άδεια του Στρατιωτικού Διοικητή». Η δημοσιοποίηση πολιτικών άρθρων ή φωτογραφιών με «πολιτικό περιεχόμενο», απαγορεύεται επίσης βάσει της ίδιας εντολής (7).

Επιπλέον, σύμφωνα με την Στρατιωτική Εντολή 938 «η ένδειξη συμπαράστασης σε εχθρική οργάνωση, είτε κρατώντας σημαία ή ακούγοντας εθνικά τραγούδια θεωρείται εχθρική πράξη»(8). Λόγω της ευρείας ερμηνείας που δίνουν οι Ισραηλινοί στην «ασφάλεια», οι Παλαιστίνοι μπορούν να συλληφθούν και να κρατηθούν για οποιαδήποτε δημόσια δραστηριότητα, ανεξαρτήτως αν αποτελούν ή όχι κίνδυνο για το Ισραήλ.

Η διαδικασία κράτησης και απελευθέρωσης

Η σύλληψη μπορεί να γίνει οπουδήποτε: στα σπίτια, στον δρόμο, στα ισραηλινά σημεία ελέγχου. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι συλλήψεις γίνονται κατά την διάρκεια νυχτερινών επιδρομών σε σπίτια χωρίς να δίνεται καμία δικαιολογία για τον λόγο της κράτησης. Οι στρατιώτες συχνά πυροβολούν πριν εισβάλλουν στα σπίτια, χτυπούν τα μέλη της οικογένειας ή τα χρησιμοποιούν σαν ανθρώπινη ασπίδα. Η σύλληψη γίνεται με εξευτελιστικό τρόπο, χτυπώντας τους ή αναγκάζοντας τους να γδυθούν δημοσίως, πριν τους μεταφέρουν σε άγνωστη τοποθεσία(9).

Συχνά, για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας, οι ισραηλινές αρχές συμφωνούν να απελευθερώσουν σημαίνοντα πρόσωπα. Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι εκείνο της 25ης Αυγούστου 2008, όταν απελευθερώθηκαν 198 κρατούμενοι. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ, επρόκειτο για μια μονομερή πράξη απελευθέρωσης «κατάδικων τρομοκρατών» – οι οποίοι όλοι προέρχονταν από παρατάξεις προσκείμενες στην ηγεσία της ΠΑ και τον πρόεδρο Αμπάς – «με την ελπίδα να προωθηθεί ο διάλογος με τους ρεαλιστές Παλαιστινίους, που εμπλέκονται στις διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ και αντιτίθενται στην τρομοκρατία» (10).

Παρόλα αυτά, τα στατιστικά στοιχεία φανερώνουν ότι μόνο τον Αύγουστο, συνελήφθηκαν επιπλέον 338 Παλαιστίνιοι. Επίσης, το 2008 το Ισραήλ απελευθέρωσε περίπου 900 κρατούμενους, ενώ την ίδια χρονιά συνελήφθηκαν 1000 (12).

Διοικητική Κράτηση

Διοικητική είναι η κράτηση χωρίς να έχουν απαγγελθεί κατηγορίες ή να έχει οριστεί δικάσιμος, και γίνεται κατόπιν διοικητική διαταγής και όχι δικαστικής απόφασης.

Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο η διοικητική κράτηση επιτρέπεται σε ένα κράτος για την αποτροπή κινδύνου που ενέχει αυτό από κάποιον μεμονωμένα. Ωστόσο, μιας και το Ισραήλ δεν έχει ορίσει ποτέ τα κριτήρια για το τι θεωρεί «κρατική ασφάλεια», η εφαρμογή της διοικητικής κράτησης αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Βάσει της ισραηλινής νομοθεσίας (Στρατιωτική Εντολή 1229-1998) η διαταγή για διοικητική κράτηση μπορεί να έχει διάρκεια έως 6 μήνες, χωρίς να ασκηθούν κατηγορίες ή να οριστεί δικάσιμος. Ενώ οι κρατούμενοι μπορούν να ασκήσουν έφεση, δεν επιτρέπεται σε αυτούς ή στους δικηγόρους τους να δουν τα στοιχεία ή να γνωρίζουν τους λόγους κράτησης τους, και γι’ αυτό είναι δύσκολο να ανατρέψουν τις όποιες κατηγορίες (13).

Το Ισραήλ ανανεώνει συχνά τις διαταγές διοικητικής κράτησης και μπορεί να το κάνει πολλές φορές, κρατώντας με αυτόν τον τρόπο τους Παλαιστίνιους φυλακισμένους επ’ αορίστον (14). Ένας από τους μακροβιότερους διοικητικούς κρατούμενους, παρέμεινε υπό προσωρινή κράτηση για περισσότερο από 8 χρόνια, χωρίς να του απαγγελθούν κατηγορίες(15).

Το 2007, κατά μέσο όρο το Ισραήλ κρατούσε 830 διοικητικούς κρατούμενους μηνιαίως, δηλαδή 100 περισσότερους από τον μηνιαίο μέσο όρο του 2006 (16).

Διεθνές Δίκαιο

Στις 6 Ιουλίου 1951, το Ισραήλ επικύρωσε την συμμετοχή του στη τρίτη και τέταρτη Συνθήκη της Γενεύης, που αφορούσε στην μεταχείριση των αιχμαλώτων πολέμου και την προστασία των πολιτών κατά την διάρκεια πολέμου αντίστοιχα. Παρά τις σαφείς και συγκεκριμένες επιπτώσεις αυτών των συνθηκών, το Ισραήλ έχει παραβεί τις υποχρεώσεις του σε αρκετές περιπτώσεις, σύμφωνα με πολλούς αξιόπιστους τοπικούς και διεθνείς οργανισμούς για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το Ισραήλ έχει παραβεί σχεδόν όλα τα άρθρα αυτών των συνθηκών, συμπεριλαμβανομένων της μεταχείρισης, της διαδικασίας κράτησης, ακόμα και του χώρου κράτησης.

Για παράδειγμα, η μεταφορά κρατουμένων σε φυλακές εντός του Ισραήλ είναι παράνομη βάσει της 4ης Συνθήκης της Γενεύης που δηλώνει ότι «Προστατευόμενα πρόσωπα, που κατηγορούνται για αδικήματα, θα πρέπει να κρατούνται στην χώρα κατοχής και αν καταδικαστούν να εκτίσουν την ποινή τους σε αυτή». Επιπλέον, η κράτηση των φυλακισμένων εντός του Ισραήλ παραβιάζει το δικαίωμα των κρατουμένων να δέχονται επισκέψεις από τις οικογένειες τους, αφού στην καλύτερη περίπτωση αυτό είναι πολύ δύσκολο, αν όχι ακατόρθωτο. Η είσοδος στο Ισραήλ έχει απαγορευτεί στην πλειοψηφία των κατοίκων της Δυτικής Όχθης, ακόμα και για σύντομες επισκέψεις, ενώ οι επισκέψεις από οικογένειες της Γάζας σε συγγενείς που κρατούνται από το Ισραήλ, έχουν ανασταλεί από το 2007 (17).

Βασανιστήρια

Ως επακόλουθο της σύλληψης από τους Ισραηλινούς, οι Παλαιστίνιοι κρατούμενοι συχνά κακοποιούνται σωματικά ή τους αφαιρούν τα ρούχα με τρόπο εξευτελιστικό, σε σχέση μάλιστα με τους κανόνες της κοινωνίας τους. Η ανάκριση γίνεται με τρόπο απάνθρωπο και ταπεινωτικό, που ισοδυναμεί με βασανιστήριο. Παρόλο που τον Σεπτέμβριο του 1999 το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ, κήρυξε παράνομες πολλές από τις μεθόδους της Υπηρεσίας Ασφάλειας του Ισραήλ, ωστόσο παραμένουν αρκετά διαδεδομένες. Σύμφωνα με την ισραηλινή οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα B’Tselem, πάνω από το 85% των Παλαιστινίων κρατουμένων υπόκεινται σε βασανιστήρια( 18).

Οι μέθοδοι βασανιστηρίων περιλαμβάνουν: στέρηση ύπνου, δέσιμο του κρατούμενου σε καρέκλα σε οδυνηρή στάση, δαγκώματα, χτυπήματα, κλοτσιές, απειλές, λεκτικές προσβολές και εξευτελισμό, ακινητοποίηση του σώματος σε εξαιρετικά οδυνηρή στάση, σκόπιμη ακινητοποίηση με χειροπέδες, άσκηση πίεσης σε διάφορα σημεία του σώματος, εξαναγκασμός του κρατούμενου να καθίσει σε οδυνηρή στάση, πνίξιμο και άλλες μορφές βίας και ταπείνωσης (π.χ φτύσιμο και τράβηγμα των μαλλιών). Η μεταχείριση στην απομόνωση περιλαμβάνει: στέρηση ύπνου, έκθεση σε υπερβολική ζέστη ή κρύο, συνεχόμενη έκθεση σε τεχνητό φως και κράτηση σε απομόνωση κάτω από απάνθρωπες συνθήκες (18).

Οι συνθήκες στην φυλακή είναι τρομακτικές: πολλοί κρατούμενοι κοιμούνται σε σκηνές, οι οποίες είναι εξαιρετικά ζεστές το καλοκαίρι και κρύες το χειμώνα. Υπάρχει έντονο πρόβλημα συνωστισμού και η διατροφή τους είναι φτωχή, με αποτέλεσμα οι φυλακισμένοι να παρουσιάζουν υψηλούς δείκτες αναιμίας (19).

Παιδιά κρατούμενοι

Σύμφωνα με τους στρατιωτικούς κανονισμούς που ισχύουν στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, ένα παιδί άνω των 16 χρόνων, μπορεί να θεωρηθεί ενήλικας, σε αντίθεση με την Συνθήκη για τα Δικαιώματα του Παιδιού των Ηνωμένων Εθνών – που έχει προσυπογράψει το Ισραήλ – που ορίζει ότι παιδί είναι κάθε ανθρώπινο ον μικρότερο των 18 ετών.

Στην πραγματικότητα όμως, παιδιά 12 ετών έχουν κατηγορηθεί και καταδικαστεί σε ισραηλινά στρατιωτικά δικαστήρια. Μεταξύ των ηλικιών 12-14, τα παιδιά μπορούν να καταδικαστούν για αδικήματα για περίοδο μέχρι 6 μηνών. Μετά την ηλικία των 14, τα παιδιά δικάζονται ως ενήλικες. Δεν υπάρχουν δικαστήρια ανηλίκων και τα παιδιά συχνά κρατούνται σε κέντρα μαζί με ενήλικες(20).

Αυτό επίσης έρχεται σε άμεση αντίθεση με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού των Ηνωμένων Εθνών που ορίζει ότι «κάθε παιδί που στερείται την ελευθερία του θα χωρίζεται από τους ενήλικες, εκτός αν θεωρηθεί ότι είναι προτιμότερο να μην γίνει αυτό για το συμφέρον του παιδιού» (21).

Από τον Σεπτέμβριο του 2000 έως τον Αύγουστο του 2008, εκτιμάται ότι 6.700 παιδιά Παλαιστινίων συνελήφθηκαν, κρατήθηκαν σε ισραηλινά σωφρονιστικά ιδρύματα και είχαν την ίδια μεταχείριση με τους ενήλικες(22).

Επόμενο: Ανατολική Ιερουσαλήμ

Σημειώσεις

1. United Nations Human Rights Council. Human Rights Situation in Palestine and other occupied Arab Territories. http://daccessdds.un.org/doc/UNDOC/GEN/G08/402/29/PDF/G0840229.pdf?OpenElement. January 2008.

2. Addameer Prisoner Support and Human Rights Association. Addameer Fact Sheet: The Palestinian Prisoners of Israel. Last updated September 2008.

3. ibid.

4. ibid.

5. Israeli Prison Service. Israeli Prison Service. http://www.ips.gov.il/NR/rdonlyres/CD985B51-45D2-4FE8-9638-0C7EF008316A/0/Shabas_Id_Eng_08.pdf. June 2008.

6. Addameer. Addameer Fact Sheet: The Palestinian Prisoners of Israel. Last updated September 2008.

7. Military Order 101, Concerning prohibition of incitement and hostile propaganda (1967) as cited in PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Political Prisoners. http://www.nad-plo.org/facts/others/Political%20Prisoners%20-%20August%202008.pdf. Updated August 2008.

8. PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Political Prisoners. Available Online at: http://www.nad-plo.org/facts/oth­ers/Political%20Prisoners%20-%20August%202008.pdf. Updated August 2008.

9. ibid.

10. Israel Ministry of Foreign Affairs. Behind the Headlines: Israeli release of Palestinian prisoners. 25 August 2008. http://www.mfa.gov.il/MFA/About+the+Ministry/Behind+the+Headlines/BTH+Israel+releases+Palestinian+prisoners+25-Aug-2008.htm Accessed 28 October 2008.

11. PLO Negotiations Affairs Department. Monthly Summary of Israeli Violations 1 – 31 August 2008. Published 11 September 2008. http://www.nad-plo.org/pmg/pmg-month/August%202008%20report.pdf.

12. United Nations Economic and Social Council. Question of the Violation of Human Rights in the Occupied Arab Territories, including Palestine. Report of the Special Rapporteur of the Commission on Human Rights, on the situation of human rights in the Palestinian territories, occupied by Israel since 1967. 17 January 2006. Available Online at: http://domino.un.org/unispal.nsf/fd807e46661e3689852570d00069e918/.

13. B’Tselem Israeli Information Center for Human Rights. Administrative Detention. http://www.btselem.org/English/Administrative_Detention/. Accessed 28 October 2008.

14. PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Political Prisoners. http://www.nad-plo.org/facts/others/Political%20Prisoners%20-%20August%202008.pdf. Updated August 2008.

15. Addameer. Addameer Fact Sheet: The Palestinian Prisoners of Israel. Last updated September 2008.

16. B’Tselem. Administrative Detention. Available Online at: http://www.btselem.org/English/Administrative_Detention/. Ac­cessed 28 October 2008.

17. UNITED NATIONS GENERAL ASSEMBLY, HUMAN RIGHTS COUNCIL. Human Rights Situation in Palestine and other oc­cupied Arab Territories. Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occu­pied since 1967m John Dugard. 21 January 2008. P. 20, para 47. http://daccessdds.un.org/doc/UNDOC/GEN/G08/402/29/PDF/G0840229.pdf?OpenElement

18. Reports by B’Tselem and the Public Committee Against Torture in Israel are quoted in PLO Negotiations Affairs Depart­ment. Palestinian Political Prisoners. Available Online at: http://www.nad-plo.org/facts/others/Political%20Prisoners%20-%20August%202008.pdf. Updated August 2008.

19. UNITED NATIONS GENERAL ASSEMBLY, HUMAN RIGHTS COUNCIL. Human Rights Situation in Palestine and other oc­cupied Arab Territories. Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occu­pied since 1967m John Dugard. 21 January 2008. P. 20, para 47. http://daccessdds.un.org/doc/UNDOC/GEN/G08/402/29/PDF/G0840229.pdf?OpenElement

20. Addameer Prisoner Support and Human Rights Association. Addameer Fact Sheet: The Palestinian Prisoners of Israel. Last updated September 2008. P.3.

21. UN Convention on the Rights of the Child. Adopted and opened for signature, ratification and accession by General Assembly resolution 44/25 of 20 November 1989. Article 37 (c). http://www2.ohchr.org/english/law/crc.htm