Παλαιστίνιοι Πρόσφυγες

-Υπάρχουν συνολικά 4.618.141 εγγεγραμμένοι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες στην Μέση Ανατολή (7) και περίπου5.5 εκατομμύρια παγκοσμίως, κατατάσσοντας τους στον μεγαλύτερο προσφυγικό πληθυσμό στον κόσμο (12)-

Στις 29 Νοέμβρη 1947, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, πέρασε το Ψήφισμα 181, επικυρώνοντας ένα σχέδιο διχοτόμησης της ιστορικής περιοχής της Παλαιστίνης σε Εβραίους και Άραβες. Ο πόλεμος που ακολούθησε είχε ως αποτέλεσμα την ίδρυση Ισραηλινού κράτους στο 78% της συνολικής έκτασης της ιστορικής Παλαιστίνης(1). Το σχέδιο απορρίφτηκε από το σύνολο του Αραβικού κόσμου.

Κατά την διάρκεια του πολέμου του 1948, πάνω από 750.000 Παλαιστίνιοι (75% του αραβικού πληθυσμού) εκτοπίστηκαν και εκδιώχθηκαν από τα σπίτια και την γη τους, δημιουργώντας τον μεγαλύτερο προσφυγικό πληθυσμό παγκοσμίως. Περίπου 531 χωριά και πόλεις καταστράφηκαν, πράγμα που ισοδυναμεί με συνολική απώλεια $209 δις. (2).

Η πλειοψηφία παρέμεινε στη Δυτική Όχθη και στη Λωρίδα της Γάζας, ενώ μεγάλος αριθμός προσφύγων κατέφυγε στις γειτονικές χώρες: Ιορδανία, Λίβανο και σε άλλες ανά τον κόσμο(3).

40.000 Παλαιστίνιοι εκδιώχθηκαν οριστικά από το νέο κράτος του Ισραήλ. Πολλοί έχασαν τα σπίτια και την γη τους ενώ σε λίγους επιτράπηκε η επιστροφή, παρά το γεγονός ότι αργότερα θα γίνονταν Ισραηλινοί πολίτες (4).

Κατά την διάρκεια του «πολέμου των 6 ημερών» το 1967, το Ισραήλ προσάρτησε βίαια τη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας και ξερίζωσε 240.000 Παλαιστίνιους. Περίπου 95.000-193.500 πρόσφυγες από το 1948 που διέμεναν στην Δυτική Όχθη και την Γάζα, έγιναν πρόσφυγες για δεύτερη φορά (5).

Από το 1967 και μετά, επιπλέον 400.000 Παλαιστίνιοι εκδιώχθηκαν από τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη λόγω των ισραηλινών τακτικών (κατεδάφιση σπιτιών, εποικισμοί, Τείχος, αφαίρεση δικαιωμάτων διαμονής και απέλαση) (6).

Μετά την Ισραηλινό-αραβική σύγκρουση του 1948, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών καθιέρωσε με το ψήφισμα 302 (IV) στις 8 Δεκέμβρη, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Ανακούφισης και Εργασίας για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες (UNRWA), με σκοπό την παροχή άμεσων προγραμμάτων ανακούφισης και εργασίας. Ο Οργανισμός ξεκίνησε τη λειτουργία του την 1η Μάη 1950. Λόγω μη εξεύρεσης λύσης στο πρόβλημα των Παλαιστίνιων προσφύγων, η Γενική Συνέλευση επανειλημμένως ανανέωνε την εντολή του UNRWA, με την πιο πρόσφατη παράταση να ισχύει μέχρι τις 30 Ιούνη του 2011 (5).

Ο UNRWA ορίζει ότι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες είναι: «όσοι ο τόπος διαμονής τους ήταν η Παλαιστίνη από τον Ιούνιο του 1946 μέχρι τον Μάιο του 1948, οι οποίοι έχασαν τα σπίτια τους αλλά και τα μέσα προς επιβίωσης τους ως αποτέλεσμα της διαμάχης». Ο παραπάνω ορισμός περιλαμβάνει και τους απογόνους όσων έγιναν πρόσφυγες το 1948 (6).

Δεδομένα

** Οι εγγεγραμμένοι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες στην Μέση Ανατολή ανέρχονται στους 4.618.141 (7).

** Υπολογίζεται ότι οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες παγκοσμίως αγγίζουν τα 5.500.000(12).

** Ο πόλεμος του 1948 είχε ως αποτέλεσμα την δημιουργία 750.000 Παλαιστινίων προσφύγων (2).

** Με τον « πόλεμο των έξι ημερών» το 1967, οι πρόσφυγες αυξήθηκαν κατά 240.000(5).

** Από το 1967 έως σήμερα, επιπλέον 400.000 Παλαιστίνιοι έχουν μετακινηθεί (6).

Μέχρι τον Ιούνιο του 2008, υπήρχαν συνολικά 4.618.141 εγγεγραμμένοι πρόσφυγες στον UNRWA: 1.930.703 στην Ιορδανία, 416.608 στον Λίβανο, 456.608 στην Συρία, 754.263 στην Δυτική Όχθη και 1.059.584 στην Λωρίδα της Γάζας (7).

Το ένα τρίτο των εγγεγραμμένων Παλαιστινίων προσφύγων, περίπου 1.3 εκατ, ζει σε 58 προσφυγικούς καταυλισμούς, αναγνωρισμένους από τον UNRWA σε Ιορδανία, Λίβανο, Συρία, Δυτική Όχθη και Λωρίδα της Γάζας. Τα δύο τρίτα ζουν σε πόλεις και χωριά των χωρών φιλοξενίας, στην Δυτική Όχθη και στην Λωρίδα της Γάζας, συχνά πολύ κοντά στους επίσημους καταυλισμούς (8).

Οι κοινωνικό-οικονομικές συνθήκες που επικρατούν στους προσφυγικούς καταυλισμούς, είναι κατά κανόνα η φτώχεια, η μεγάλη πληθυσμιακή πυκνότητα, οι δύσκολες συνθήκες διαβίωσης και η ανεπάρκεια βασικών υποδομών, όπως δρόμοι και αποχετευτικό δίκτυο (9).

Τα δικαιώματα των προσφύγων διαφοροποιούνται σε κάθε χώρα φιλοξενίας: ενώ στην Ιορδανία όλοι οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες έχουν πλήρη ιθαγένεια (με εξαίρεση τους 120.000 πρόσφυγες που κατάγονται από την Λωρίδα της Γάζας και είναι κάτοχοι προσωρινών διαβατηρίων της Ιορδανίας, αλλά δεν έχουν δικαίωμα ψήφου ή εργασίας σε δημόσιες θέσεις), οι πρόσφυγες στον Λίβανο στερούνται πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων και έχουν περιορισμένη πρόσβαση στην δημόσια υγεία και εκπαίδευση (10).

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του UNRWA, ο αριθμός των εγγεγραμμένων προσφύγων που έχουν επιστρέψει στις κατεχόμενες περιοχές από το 1967, είναι περίπου 30.563 (11).

Διεθνές Δίκαιο

Από το 1948 και μετά, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ σε πολλές περιπτώσεις έχει επαναβεβαιώσει το δικαίωμα επιστροφής των προσφύγων, με πιο πρόσφατη περίπτωση αυτή του Γενάρη του 2008(13). Επιπλέον, τέσσερις κλάδοι του Διεθνές Δικαίου, υπαγορεύουν το δικαίωμα της επιστροφής των Παλαιστινίων: το ανθρωπιστικό δίκαιο, το δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το δίκαιο της ιθαγένειας και το δίκαιο των προσφύγων (14).

Το Ψήφισμα 149 (III) της ΓΣ του ΟΗΕ δηλώνει πως οι πρόσφυγες και οι απόγονοι τους έχουν το δικαίωμα αποζημίωσης, λόγω «απώλειας ή καταστροφής της περιουσίας τους», και επαναπατρισμού στον τόπο καταγωγής τους. Το Ψήφισμα ορίζει τρία ευδιάκριτα δικαιώματα: επιστροφή στα σπίτια τους, αποκατάσταση της περιουσίας τους ή/και αποζημίωση, τα οποία επαναβεβαιώνονται κάθε χρόνο από το 1948 και μετά(15).

Η 4η Συνθήκη της Γενεύης (Άρθρο 49) απαγορεύει τις «ατομικές ή μαζικές βίαιες μετακινήσεις………..ανεξαρτήτως των κινήτρων» και καλεί τα άτομα που έχουν απομακρυνθεί, να επιστρέψουν στα σπίτια τους μόλις τερματιστούν οι εχθροπραξίες στην περιοχή τους (16).

Η Οικουμενική Διακήρυξη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Άρθρο 13) ορίζει πως «Καθένας έχει το δικαίωμα να εγκαταλείπει οποιαδήποτε χώρα, ακόμα και τη δική του, και να επιστρέφει σε αυτήν» (17).

Ανάπολις

Σε όλες τις διαπραγματεύσεις, το θέμα των προσφύγων αποτελούσε το μεγαλύτερο πρόβλημα. Μετά την αποτυχία της Συμφωνίας του Όσλο, τα διεθνή μέσα ενημέρωσης κατηγόρησαν τον αρχηγό της Παλαιστινιακής Αρχής, Γιασσέρ Αραφάτ και την άρνησή του να εγκαταλείψει το δικαίωμα επιστροφής των προσφύγων.

Η διαμάχη για το θέμα των προσφύγων, δεν έχει εξασθενήσει με το πέρασμα του χρόνου. Στις 30 Μάρτη του 2008, σχεδόν τέσσερις μήνες μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων της Ανάπολις, ο Ehud Olmert, σε συνέντευξη που παραχώρησε στην Jerusalem Post δηλώνει: «Δεν θα δεχθώ ποτέ μία λύση που θα βασίζεται στο δικαίωμα επιστροφής τους(των Παλαιστινίων προσφύγων) στο Ισραήλ,..δεν θα δεχτώ καμία υπαιτιότητα του Ισραήλ για τους πρόσφυγες. Είναι ηθικό θέμα υψηλού επιπέδου. Πιστεύω ότι δεν θα πρέπει να δεχτούμε κανένα είδος ευθύνης για την δημιουργία αυτού του προβλήματος».

Καμία πλευρά δεν υπαναχωρεί από τις θέσεις της, τουλάχιστον δημόσια. Εν τω μεταξύ, σε 5.5 εκατ. προσφύγων τους έχει ζητηθεί να κάνουν υπομονή, καθώς τα δικαιώματά τους παραμένουν αντικείμενο διαπραγματεύσεων στην ειρηνευτική διαδικασία.

Επόμενο: Η Λωρίδα της Γάζας

Σημειώσεις:
1. PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Refugees. May 2008. Available Online at: http://www.nad-plo.org/facts/refugees/Palestinian%20Refugees.pdf
2. Palestinian Academic Society for the Study of International Affairs (PASSIA). Fact sheet on Refugees. 2008, http://www.passia.org/palestine_facts/pdf/pdf2008/Refugees.pdf

3. ibid
4. Badil Resource Center for Palestinian Residency & Refugee rights. Survey of Palestinian refugees and Internally displaced persons, 2006-2007. As quoted in: PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Refugees. May 2008. P.2. Available Online at: http://www.nad-plo.org/facts/refugees/Palestinian%20Refugees.pdf
5. PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Refugees. May 2008. P. 2. Available Online at: http://www.nad-plo.org/facts/refugees/Palestinian%20Refugees.pdf
6.United Nations Relief and Works Agency (UNRWA). Who is a Palestine Refugee. Updated 2008. Available Online at: http://www.un.org/unrwa/refugees/whois.html
7. ibid.
8. UNRWA. Where do the Refugees live? Updated 2008 Available at: http://www.un.org/unrwa/refugees/wheredo.html
9. UNRWA. Refugee Camp Profiles. Updated 2008 Available at: http://www.un.org/unrwa/refugees/camp-profiles.html
10. United Nations General Assembly. Persons displaced as a result of the June 1967 and subsequent hostilities – Report of the Secretary-General. 20 August 2008. Available at: http://unispal.un.org/unispal.nsf/eed216406b50bf6485256ce10072f637/.
11. United Nations General Assembly Resolution 194, passed on 11 December 1948, paragraph 11.. Available at: http://domino.un.org/unispal.nsf/9a798adbf322aff38525617b006d88d7/
12. UNRWA (2008).’Number of Registered Refugees’ (online). Available at: www.un.org/unrwa/refugees.
13. United Nations General Assembly Resolution 194, passed on 11 December 1948, paragraph 11.. Available at: http://domino.un.org/unispal.nsf/9a798adbf322aff38525617b006d88d7/.
14. Global Policy Forum (2004). ‘Why a Right of Return is Necessary’ (online). Available at: www.globalpolicy.org.
15. United Nations General Assembly Resolution 194, passed on 11 December 1948. Available at: http://domino.un.org/unispal.nsf/9a798adbf322aff38525617b006d88d7/.
16. Convention (IV) relative to the Protection of Civilian Persons in Time of War. Geneva, 12 August 1949, article 49. Available at: http://www.icrc.org/ihl.nsf/385ec082b509e76c41256739003e636d/.
17. Universal declaration of Human Rights. Adopted and proclaimed by General Assembly resolution 217 A (III) of 10 December 1948. Available at: http://www.un.org/Overview/rights.html.
18. Ehud Olmert, 2008. Jerusalem Post Interview concerning Refugees and the Annapolis Process. March 30th, 2008.

Έκκληση προς τον σκηνοθέτη Γιώργο Λάνθιμο

H παρακάτω επιστολή στάλθηκε στις 31 Αυγούστου 2009, στο σκηνοθέτη Γιώργο Λάνθιμο, προκειμένου να ενημερωθεί για την έκκληση της Παλαιστινιακής Καμπάνιας για το Ακαδημαϊκό και Πολιτιστικό Μποϊκοτάζ του Ισραήλ (PACBI) προς τους δημιουργούς να αποσύρουν τη συμμετοχή τους από το Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Τορόντο που φέτος έχει τιμώμενη πόλη το Τελ Αβίβ, και να αποσύρει την ταινία τουΑξιότιμε κύριε Λάνθιμε,

Η αξιόλογη και βραβευμένη στο Φεστιβάλ Κανών ταινία σας «Κυνόδοντας», μια ταινία που μιλάει για τον παραλογισμό και την καταπίεση μέσα σε ένα ψηλό τείχος, βρίσκεται στο πρόγραμμα του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο TIFF.

Αυτό είναι ένα ιδιόμορφο γεγονός καθώς στο φετινό TIFF το πρόγραμμα City to City είναι αφιερωμένο στο Τελ Αβίβ. Πρόκειται όπως όλα δείχνουν για ένα αφιέρωμα που θα προσπαθήσει να παρουσιάσει το Τελ Αβίβ ως μια ζωντανή μοντέρνα πόλη, και να αποσιωπήσει το γεγονός πως απέχει λίγα μόνο χιλιόμετρα από τη Λωρίδα της Γάζας τη «μεγαλύτερη φυλακή του κόσμου» και των χιλιάδων νεκρών από την Ισραηλινή βαρβαρότητα, λίγα χιλιόμετρα από την κατεχόμενη Δυτική Όχθη, την Αν. Ιερουσαλήμ, και το Τείχος του Απαρτχάιντ που χτίζεται πάνω στα ερείπια κατεστραμμένων χωριών.

Το κυριότερο όμως είναι ότι οι κατηγορίες για παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και εγκλήματα πολέμου, καθώς και οι εικόνες της πολύχρονης κατοχής των Παλαιστινιακών εδαφών έχουν δημιουργήσει διεθνώς μια εικόνα για το Ισραήλ, την οποία η ισραηλινή κυβέρνηση προσπαθεί μεθοδευμένα να αλλάξει ή να συγκαλύψει. Μια τέτοια προσπάθεια αποτελεί και το πρόγραμμα City to City του Φεστιβάλ στο οποίο εμφανίζεστε να συμμετέχετε με την ταινία σας. Πιστεύουμε ότι οι πλαισίωση από διεθνείς συμμετοχές ενθαρρύνει και νομιμοποιεί τέτοιες ισραηλινές πρωτοβουλίες και με αυτό τον τρόπο παίρνετε – ίσως άθελά σας – θέση σε αυτή τη διαμάχη.

Μετά από χρόνια κατοχής και παραβιάσεων του Διεθνούς Δικαίου από το Ισραήλ η Παλαιστινιακή Κοινωνία των Πολιτών ενωμένη απευθύνθηκε στη Διεθνή Κοινότητα με το κάλεσμα για Μποϋκοτάζ Από - επένδυση και Κυρώσεις, καλώντας τις Οργανώσεις, τους ανθρώπους και τα Κράτη σε όλο τον κόσμο να αναλάβουν δράσεις κατά του Ισραήλ, όμοιες με εκείνες που υπήρξαν καθοριστικές για την κατάρρευση του Καθεστώτος του Απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική. Το 2008 εκδόθηκε το κάλεσμα για το Ακαδημαϊκό και Πολιτιστικό Μποϋκοτάζ από Ενώσεις Παλαιστίνιων Ακαδημαϊκών, Καλλιτεχνών Δημοσιογράφων και πολλών άλλων και με την υποστήριξη της παλαιστινιακής κοινωνίας, ως ένα αποτελεσματικό μέσω διεθνούς πίεσης καθώς όπως αναφέρει : «Όλες οι μορφές διεθνούς παρέμβασης έχουν μέχρι στιγμής αποτύχει να αναγκάσουν το Ισραήλ να συμμορφωθεί με το Διεθνές Δίκαιο και να σταματήσει την καταπίεση ενάντια στους Παλαιστίνιους». http://www.pacbi.org/etemplate.php?id=869

Ήδη τα καλέσματα αυτά έχουν συγκεντρώσει υποστήριξη στο εξωτερικό αλλά και μέσα στο Ισραήλ, με πρόσφατο παράδειγμα τον καθηγητή του ισραηλινού Πανεπιστημίου Ben-Gurion Neve Gordon που υποστήριξε το διεθνές μποϋκοτάζ ως απαραίτητο μέσο για να απαλλαγεί η περιοχή από την κατοχή.

Η Παλαιστινιακή Καμπάνια για το Ακαδημαϊκό και Πολιτιστικό Μποϊκοτάζ του Ισραήλ (PACBI) εξέδωσε πριν λίγες μέρες έκκληση στους συμμετέχοντες στο TIFF (μπορείτε να τη διαβάσετε παρακάτω), στην οποία αναφέρει: «Ζητάμε από τους κινηματογραφιστές και το κοινό να μποϋκοτάρουν το αφιέρωμα καθώς αποτελεί μια χειρονομία "καλής θέλησης" σε ένα αποικιακό καθεστώς απαρτχάιντ το οποίο παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα των Παλαιστινίων με απόλυτη ατιμωρησία ... Αυτό το πρώτο πρόγραμμα City-to-City λαμβάνει χρηματοδότηση για συμμετοχή σκηνοθετών από το Κινηματογραφικό Ταμείο του Ισραήλ, έναν ισραηλινό δημόσιο οργανισμό που λαμβάνει κρατική χρηματοδότηση και στήριξη, και το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ισραηλινής προσπάθειας για την κανονικοποίηση της παρουσίας του Ισραήλ στην παγκόσμια πολιτιστική σκηνή».

Ανταποκρινόμενος σε αυτή την έκκληση ο καναδός σκηνοθέτης John Greyson απέσυρε ήδη την ταινία του από το TIFF σε ένδειξη διαμαρτυρίας για το Αφιέρωμα στο Τελ Αβίβ. Στην επιστολή του στους διοργανωτές του Φεστιβάλ, που μπορείτε να διαβάσετε στοhttp://tiny.cc/tiff_open_letter αναφέρει:

«Η διαμαρτυρία μου είναι εναντίον του Αφιερώματος του ίδιου, και της αυτάρεσκης business-as-usual ατμόσφαιρας που προωθεί για μια ‘‘ζωντανή μητρόπολη ... που γιορτάζει τα 100 χρόνια της’’, φαινομενικά ανενόχλητη από άλλες επετείους, όπως τη 42η επέτειο της κατοχής. Δεν είναι αλήθεια αυτός ο άκριτος εορτασμός του Τελ Αβίβ αυτή τη στιγμή σαν να γιορτάζουμε τα λεωφορεία του Montgomery το 1963, τα σταφύλια της Καλιφόρνια το 1969, τα κρασιά της Χιλής το 1973, την παιδική τροφή της Nestle το 1984, ή τα φρούτα της Νότιας Αφρικής το 1991;».

Σύμφωνα δε με την ισραηλινή εφημερίδα Haaretz αρκετοί ακόμα σκηνοθέτες βλέπουν την πιθανότητα να αποσύρουν τις ταινίες τους και έχουν διαμαρτυρηθεί για το city to city, όπως και η καναδή συγγραφέας Naomi Klein.

Για τους λόγους αυτούς σας καλούμε εκ μέρους όλων των ανθρώπων στην Παλαιστίνη και όλου του κόσμου που υποστηρίζει αυτή τη μορφή κοινωνικής αντίστασης, να αποσύρετε τη συμμετοχή σας από το TIFF, τασσόμενη στο πλευρό των καλλιτεχνών που αρνούνται να ωραιοποιήσουν την κατοχή και να συγκαλύψουν την αλήθεια

Για το r-freepalestine.blogspot.com

Ρούλα Μουτσέλου

Γιώργος Τζαφέρης

Έκκληση προς τη σκηνοθέτρια Μαρίνα Γιώτη

H παρακάτω επιστολή στάλθηκε στις 31 Αυγούστου 2009, στη σκηνοθέτρια Μαρίνα Γιώτη, προκειμένου να ενημερωθεί για την έκκληση της Παλαιστινιακής Καμπάνιας για το Ακαδημαϊκό και Πολιτιστικό Μποϊκοτάζ του Ισραήλ (PACBI) προς τους δημιουργούς να αποσύρουν τη συμμετοχή τους από το Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Τορόντο που φέτος έχει τιμώμενη πόλη το Τελ Αβίβ, και να αποσύρει την ταινία της.

Αξιότιμη κυρία Γιώτη,

Η αξιόλογη ταινία σας «Κρυφό Σχολειό» , μια ταινία που στέκεται απέναντι σε μύθους οι οποίοι αποπροσανατολίζουν και διαστρεβλώνουν την ιστορία βρίσκεται στο πρόγραμμα του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο TIFF.

Αυτό είναι ένα ιδιόμορφο γεγονός καθώς στο φετινό TIFF το πρόγραμμα City to City είναι αφιερωμένο στο Τελ Αβίβ. Πρόκειται όπως όλα δείχνουν για ένα αφιέρωμα που θα προσπαθήσει να παρουσιάσει το Τελ Αβίβ ως μια ζωντανή μοντέρνα πόλη, και να αποσιωπήσει το γεγονός πως απέχει λίγα μόνο χιλιόμετρα από τη Λωρίδα της Γάζας τη «μεγαλύτερη φυλακή του κόσμου» και των χιλιάδων νεκρών από την Ισραηλινή βαρβαρότητα, λίγα χιλιόμετρα από την κατεχόμενη Δυτική Όχθη, την Αν. Ιερουσαλήμ, και το Τείχος του Απαρτχάιντ που χτίζεται πάνω στα ερείπια κατεστραμμένων χωριών.

Το κυριότερο όμως είναι ότι οι κατηγορίες για παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και εγκλήματα πολέμου, καθώς και οι εικόνες της πολύχρονης κατοχής των Παλαιστινιακών εδαφών έχουν δημιουργήσει διεθνώς μια εικόνα για το Ισραήλ, την οποία η ισραηλινή κυβέρνηση προσπαθεί μεθοδευμένα να αλλάξει ή να συγκαλύψει. Μια τέτοια προσπάθεια αποτελεί και το πρόγραμμα City to City του Φεστιβάλ στο οποίο εμφανίζεστε να συμμετέχετε με την ταινία σας. Πιστεύουμε ότι οι πλαισίωση από διεθνείς συμμετοχές ενθαρρύνει και νομιμοποιεί τέτοιες ισραηλινές πρωτοβουλίες και με αυτό τον τρόπο παίρνετε – ίσως άθελά σας – θέση σε αυτή τη διαμάχη.

Μετά από χρόνια κατοχής και παραβιάσεων του Διεθνούς Δικαίου από το Ισραήλ η Παλαιστινιακή Κοινωνία των Πολιτών ενωμένη απευθύνθηκε στη Διεθνή Κοινότητα με το κάλεσμα για Μποϋκοτάζ Από - επένδυση και Κυρώσεις, καλώντας τις Οργανώσεις, τους ανθρώπους και τα Κράτη σε όλο τον κόσμο να αναλάβουν δράσεις κατά του Ισραήλ, όμοιες με εκείνες που υπήρξαν καθοριστικές για την κατάρρευση του Καθεστώτος του Απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική. Το 2008 εκδόθηκε το κάλεσμα για το Ακαδημαϊκό και Πολιτιστικό Μποϋκοτάζ από Ενώσεις Παλαιστίνιων Ακαδημαϊκών, Καλλιτεχνών Δημοσιογράφων και πολλών άλλων και με την υποστήριξη της παλαιστινιακής κοινωνίας, ως ένα αποτελεσματικό μέσω διεθνούς πίεσης καθώς όπως αναφέρει : «Όλες οι μορφές διεθνούς παρέμβασης έχουν μέχρι στιγμής αποτύχει να αναγκάσουν το Ισραήλ να συμμορφωθεί με το Διεθνές Δίκαιο και να σταματήσει την καταπίεση ενάντια στους Παλαιστίνιους». http://www.pacbi.org/etemplate.php?id=869 Ήδη τα καλέσματα αυτά έχουν συγκεντρώσει υποστήριξη στο εξωτερικό αλλά και μέσα στο Ισραήλ, με πρόσφατο παράδειγμα τον καθηγητή του ισραηλινού Πανεπιστημίου Ben-Gurion Neve Gordon που υποστήριξε το διεθνές μποϋκοτάζ ως απαραίτητο μέσο για να απαλλαγεί η περιοχή από την κατοχή.

Η Παλαιστινιακή Καμπάνια για το Ακαδημαϊκό και Πολιτιστικό Μποϊκοτάζ του Ισραήλ (PACBI) εξέδωσε πριν λίγες μέρες έκκληση στους συμμετέχοντες στο TIFF (μπορείτε να τη διαβάσετε παρακάτω), στην οποία αναφέρει: «Ζητάμε από τους κινηματογραφιστές και το κοινό να μποϋκοτάρουν το αφιέρωμα καθώς αποτελεί μια χειρονομία "καλής θέλησης" σε ένα αποικιακό καθεστώς απαρτχάιντ το οποίο παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα των Παλαιστινίων με απόλυτη ατιμωρησία ... Αυτό το πρώτο πρόγραμμα City-to-City λαμβάνει χρηματοδότηση για συμμετοχή σκηνοθετών από το Κινηματογραφικό Ταμείο του Ισραήλ, έναν ισραηλινό δημόσιο οργανισμό που λαμβάνει κρατική χρηματοδότηση και στήριξη, και το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ισραηλινής προσπάθειας για την κανονικοποίηση της παρουσίας του Ισραήλ στην παγκόσμια πολιτιστική σκηνή».

Ανταποκρινόμενος σε αυτή την έκκληση ο καναδός σκηνοθέτης John Greyson απέσυρε ήδη την ταινία του από το TIFF σε ένδειξη διαμαρτυρίας για το Αφιέρωμα στο Τελ Αβίβ. Στην επιστολή του στους διοργανωτές του Φεστιβάλ, που μπορείτε να διαβάσετε στο http://tiny.cc/tiff_open_letter αναφέρει: «Η διαμαρτυρία μου είναι εναντίον του Αφιερώματος του ίδιου, και της αυτάρεσκης business-as-usual ατμόσφαιρας που προωθεί για μια ‘‘ζωντανή μητρόπολη ... που γιορτάζει τα 100 χρόνια της’’, φαινομενικά ανενόχλητη από άλλες επετείους, όπως τη 42η επέτειο της κατοχής. Δεν είναι αλήθεια αυτός ο άκριτος εορτασμός του Τελ Αβίβ αυτή τη στιγμή σαν να γιορτάζουμε τα λεωφορεία του Montgomery το 1963, τα σταφύλια της Καλιφόρνια το 1969, τα κρασιά της Χιλής το 1973, την παιδική τροφή της Nestle το 1984, ή τα φρούτα της Νότιας Αφρικής το 1991;». Σύμφωνα δε με την ισραηλινή εφημερίδα Haaretz αρκετοί ακόμα σκηνοθέτες βλέπουν την πιθανότητα να αποσύρουν τις ταινίες τους και έχουν διαμαρτυρηθεί για το city to city, όπως και η καναδή συγγραφέας Naomi Klein.

Για τους λόγους αυτούς σας καλούμε εκ μέρους όλων των ανθρώπων στην Παλαιστίνη και όλου του κόσμου που υποστηρίζει αυτή τη μορφή κοινωνικής αντίστασης, να αποσύρετε τη συμμετοχή σας από το TIFF, τασσόμενη στο πλευρό των καλλιτεχνών που αρνούνται να ωραιοποιήσουν την κατοχή και να συγκαλύψουν την αλήθεια

Για το r-freepalestine.blogspot.com

Ρούλα Μουτσέλου

Γιώργος Τζαφέρης

Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο γιορτάζει την αποικιοκρατία, την εθνοκάθαρση και το Απαρτχάιντ

Πηγή: http://www.pacbi.org/etemplate.php?id=1085, 27 Αυγούστου 2009

Η Παλαιστινιακή Καμπάνια για το Ακαδημαϊκό και Πολιτιστικό Μποϊκοτάζ του Ισραήλ (PACBI) έχει θορυβηθεί με την απόφαση του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο 2009 (TIFF) να κάνει αφιέρωμα στο Τελ Αβίβ στο πρώτο πρόγραμμά του City-to-City. Ζητάμε από τους κινηματογραφιστές και το κοινό να μποϋκοτάρουν το αφιέρωμα καθώς αποτελεί μια χειρονομία "καλής θέλησης" σε ένα αποικιακό καθεστώς απαρτχάιντ το οποίο – με απόλυτη ατιμωρησία– παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα των Παλαιστινίων

Σύμφωνα με τα σχόλια για το πρόγραμμα του σκηνοθέτη Cameron Bailey (ενός από τους Διευθυντές του Φεστιβάλ) το City -to-City "θα παρουσιάσει τα περίπλοκα ρεύματα που διαπνέουν το σημερινό Τελ Αβίβ. Γιορτάζοντας τα 100α γενέθλιά του το 2009, το Τελ Αβίβ είναι μια νέα, δυναμική πόλη που, όπως το Τορόντο, χαίρεται την πολυμορφία της. "

Η «πολυμορφία », που εξυμνείται στο Αφιέρωμα βασίζεται στην πραγματικότητα στη διαγραφή της φυσικής παρουσίας των Παλαιστινίων, του πολιτισμού τους, της κληρονομιάς και της μνήμη τους. Η παρακείμενη παλαιστινιακή πόλη της Γιάφα και πολλά χωριά έπρεπε να εκκενωθούν από τους ντόπιους κατοίκους τους για να κάνουν χώρο για το Τελ Αβίβ. Πολλοί πρόσφυγες από τη Γιάφα και άλλα κατεστραμμένα χωριά που στη θέση τους μπήκε το Τελ Αβίβ σήμερα κατοικούν στο Τορόντο και στερούνται του δικαιώματος να επιστρέψουν στα σπίτια τους.

Γι’ αυτό το να εξυμνείται το Τελ Αβίβ ή οποιαδήποτε ισραηλινή πόλη είναι απαράδεκτο, ιδιαίτερα μετά την φετινή επίθεση στη Γάζα που σκόρπισε το θάνατο, όταν το Ισραήλ συνεχίζει την παράνομη κατασκευή του Τείχους του Απαρτχάιντ και των επικοικισμών και επεκτείνει το δίκτυο των τσεκποιντ που πνίγει τον Παλαιστινιακό πληθυσμό. Πρόσφατα, ο πόλεμος του Ισραήλ κατά της κατεχόμενης Λωρίδας της Γάζας, όπου Παλαιστίνιοι άμαχοι σφαγιάστηκαν από τον τυφλό βομβαρδισμό του Ισραήλ, καταδικάστηκε ως έγκλημα πολέμου από εμπειρογνώμονες των Ηνωμένων Εθνών και σημαντικές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτή η επίθεση άφησε πάνω από 1.440 Παλαιστίνιους νεκρούς, κυρίως άμαχους, εκ των οποίων 431 ήταν παιδιά, και 5380 τραυματίες [1]. 1,5 εκατομμύριο Παλαιστίνιοι στη πολιορκημένη Λωρίδα της Γάζας, στην συντριπτική τους πλειοψηφία πρόσφυγες που εκδιώχθηκαν βίαια από τα σπίτια τους από τις σιωνιστικές δυνάμεις το 1948, υποβλήθηκαν σε τρεις εβδομάδες αμείλικτης ισραηλινής κρατικής τρομοκρατίας, κατά την οποία ισραηλινά μαχητικά αεροπλάνα στόχευσαν συστηματικά κατοικημένες περιοχές, ισοπέδωσαν ολόκληρες γειτονιές και υποδομές ζωτικής σημασίας και κατέστρεψαν σχολεία, μεταξύ των οποίων πολλά που διοικούνται από τον ΟΗΕ και όπου πολίτες έβρισκαν καταφύγιο. Αυτά συνέβησαν μετά την 18μηνη συνεχή, ισραηλινή πολιορκία που έχει παραλύσει τη Γάζα, μια σκληρή μορφή συλλογικής τιμωρία που περιγράφεται από τον Ειδικό Εισηγητή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα ως " προοίμιο γενοκτονίας."

Ως εκ τούτου μια τέτοια γιορτή αυτή τη στιγμή, μπορεί να αντιμετωπιστεί από τους Παλαιστίνιους και τους υποστηρικτές μιας δίκαιης ειρήνης σε όλο τον κόσμο μόνο ως πράξη συνενοχής που εξωραΐζει τα εγκλήματα πολέμου του Ισραήλ και άλλες σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Είναι μια κυνική και ανήθικη πολιτικοποίηση του TIFF.

Το TIFF υποστήριξε ότι το Φεστιβάλ επικεντρώνεται σε πόλεις και όχι σε έθνη-κράτη. Το Τελ Αβίβ είναι η έδρα της ισραηλινής πολιτικής και οικονομικής ισχύος. Είναι η έδρα των υπεύθυνων της μακροχρόνιας πολιτικής του Ισραήλ της εθνοκάθαρσης, των φυλετικών διακρίσεων και της στρατιωτικής υποταγής. Είναι πιο ταυτισμένη με το απαρτχάιντ και την αποικιοκρατία από οποιοδήποτε άλλη πόλη του Ισραήλ. Το Αφιέρωμα στο Τελ Αβίβ είναι σαν να γιορτάζουμε την Sun City κατά στη διάρκεια του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική.

Αυτό το πρώτο πρόγραμμα City -to-City λαμβάνει χρηματοδότηση για συμμετοχή σκηνοθετών από το Κινηματογραφικό Ταμείο του Ισραήλ, έναν ισραηλινό δημόσιο οργανισμό που λαμβάνει κρατική χρηματοδότηση και στήριξη, και το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ισραηλινής προσπάθειας για κανονικοποίηση της παρουσίας του Ισραήλ στην παγκόσμια πολιτιστική σκηνή.

Το 2008, το Τορόντο επελέγη ως «δοκιμαστική αγορά» για την ετήσια καμπάνια δημοσίων σχέσεων που ξεκίνησε από το ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών για να βελτιώσει τη διεθνή εικόνα του Ισραήλ. Η Γενική Πρόξενος του Ισραήλ, Amir Gissin, ανακοίνωσε στη συνέχεια ότι η κορύφωση της εκστρατείας για το δημόσιο προφίλ του Ισραήλ θα είναι στο TIFF [2]

Το TIFF ισχυρίστηκε ότι το Αφιέρωμα στο Τελ Αβίβ δεν έχει καμία σχέση με την εκστρατεία αλλαγής της δημόσιας εικόνας, αλλά δεν έχουν προβεί σε δημόσια δήλωση για αυτό το θέμα. Είτε το πρόγραμμα City -to-City συνδέεται επίσημα με την εκστρατεία του Ισραήλ για αλλαγή της δημόσιας εικόνας του είτε όχι, είναι ωστόσο στη βάση του προσανατολισμένο σε αυτό το στόχο: θα χρησιμεύει για την ομαλοποίηση της διεθνούς εικόνας του Ισραήλ, μιας εικόνας που έχει αμαυρωθεί από δεκαετίες στρατιωτικής κτηνωδίας και παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου.

Το TIFF έχει μια ιστορία στήριξη ανεξάρτητων και προοδευτικών κινηματογραφιστών για την οποία πρέπει να είναι περήφανο. Δεν πρέπει να αποτελέσει ένα ακόμη εργαλείο για το μηχανισμό δημοσίων σχέσεων του απαρτχάιντ του Ισραήλ

_________________________________________________________________

[1] http://www.ochaopt.org/gazacrisis/index.php?section=3

[2] Andy Levy-Alzenkopf, "Η δημόσια εικόνα του Ισραήλ θα ξεκινήσει στο GTA," Καναδοεβραϊκά News, 28 Αυγούστου 2008).

http://www.cjnews.com/index2.php;

Ο Σκηνοθέτης John Greyson αποσύρει την ταινία του από το TIFF διαμαρτυρόμενος για το Αφιέρωμα στο Τελ Αβίβ.

Ο Καναδός σκηνοθέτης John Greyson απέσυρε την ταινία του που θα παρουσιαζόταν στο φετινό Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο (TIFF) σε ένδειξη διαμαρτυρίας για το Αφιέρωμα City-to-City στο Τελ Αβίβ.

Σήμερα, ο Greyson έστειλε επιστολή στους διοργανωτές του TIFF περιγράφοντας τους λόγους απόσυρσης από το φεστιβάλ. Όπως γράφει: "Η διαμαρτυρία μου είναι εναντίον του Αφιερώματος του ίδιου, και της αυτάρεσκης business-as-usual ατμόσφαιρας που προωθεί για μια «ζωντανή μητρόπολη [και] δυναμική πόλη για τους νέους ... που γιορτάζει τα 100 χρόνια της ", φαινομενικά ανενόχλητη από άλλες επετείους, όπως τη 42η επέτειο της κατοχής. Δεν είναι αλήθεια αυτός ο άκριτος εορτασμός του Τελ Αβίβ αυτή τη στιγμή σαν να γιορτάζουμε τα λεωφορεία του Montgomery το 1963, τα σταφύλια της Καλιφόρνια το 1969, τα κρασιά της Χιλής το 1973, την παιδική τροφή της Nestle το 1984, ή τα φρούτα της Νότιας Αφρικής το 1991; ". Ο Greyson είναι ένας από τους όλο και περισσότερους διακεκριμένους Καναδούς, όπως η Ναόμι Κλάιν, οι οποίοι υποστηρίζουν την παλαιστινιακή καμπάνια για Μποϊκοτάζ, Αποεπένδυση και Κυρώσεις κατά του κράτους του Ισραήλ, έως ότου συμμορφωθεί με το διεθνές δίκαιο.

Το πλήρες κείμενο της επιστολής του Greyson είναι διαθέσιμο στη διεύθυνση: http://tiny.cc/tiff_open_letter

Και ελληνικές ταινίες στο φεστιβάλ

Στο Φεστιβάλ παρουσιάζονται και δύο ελληνικές ταινίες:"Το κρυφό σχολειό" της Μαρίνας Γιώτη και ο "Κυνόδοντας" του Γιώργου Λάνθιμου. Κατά ειρωνικό τρόπο αυτές οι ταινίες έχουν κάποια έμμεση σχέση με το θέμα γενικά της κατοχής. Η πρώτη μιλάει για τον εθνικό μύθο του κρυφού σχολείου κατά τη διάρκεια της τουρκικης κατοχής στην ελλάδα, που δημιουργήθηκε από την εκκλησια. Η δεύτερη είναι μια προφανώς μεταφορική ταινία όπου ένας πατέρας έχει κλείσει τα παιδιά του σε ένα σπίτι περιτρυγυρισμένο από ψηλό τείχος και τα έχει απομονώσει από τον έξω κόσμο, με έναν όρο για να τους επιτραπεί να βγούν που δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί ποτέ.

Η Λωρίδα της Γάζας

«Η Γάζα είναι μια φυλακή και το Ισραήλ έχει πετάξει το κλειδί»

John Dugard-Ειδικός Ανταποκριτής των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα

Δεδομένα

** Συνολικός πληθυσμός: 1.500.202 (1)

** Πυκνότητα πληθυσμού: 4.117 κάτοικοι ανά τετρ. χμ (2)

** Δείκτης γονιμότητας: 5.19 παιδιά/γυναίκα (6)

** Σύνολο προσφύγων: 1.059.584 (3).

** Πρόσφυγες σαν % του πληθυσμύ: 70% (4)

** Ποσοστό ανεργίας : 45.5%(7)

** Μέσος όρος ηλικίας :17.2 χρόνια (κάποιες εκτιμήσεις το τοποθετούν στα 15.3 χρόνια)

** Προσδοκώμενη διάρκειας ζωής: 73.16 χρόνια (9)

** 86% του πληθυσμού της Γάζας εξαρτάται από την ξένη βοήθεια (8)

1948: Αραβο-Ισραηλινός πόλεμος – Τα σύνορα της Γάζας καθορίστηκαν βάσει της εκεχειρίας του 1949 και τέθηκαν υπό τον έλεγχο των Αιγυπτίων μέχρι την δημιουργία ενός μελλοντικού Παλαιστινιακού κράτους.

1956: Πόλεμος του Σουέζ-Σινά – η Λωρίδα της Γάζας καταλαμβάνεται από το Ισραήλ. Ένα χρόνο μετά αποσύρουν τις δυνάμεις τους και εγκαθίσταται στην Γάζα κλιμάκιο έκτακτης ανάγκης των Ηνωμένων Εθνών.

1967: Πόλεμος των έξι ημερών – Το Ισραήλ ανακαταλαμβάνει την Λωρίδα της Γάζας στις 5 Ιουνίου. Τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών καλεί σε «απόσυρση των ισραηλινών δυνάμεων από τις κατεχόμενες περιοχές της πρόσφατης διαμάχης» (10).

1970: Χτίζεται ο πρώτος εποικισμός του Kfar Darom στην Λωρίδα της Γάζας. Οι ισραηλινοί εποικισμοί εξακολουθούν να επεκτείνονται, παρά τις αντιμαχίες ανάμεσα σε εποίκους και Παλαιστίνιους.

1987: Ξεσπάει η πρώτη παλαιστινιακή Ιντιφάντα και εμφανίζεται η Χαμάς, ένα ισλαμικό κίνημα αντίστασης. Η Ιντιφάντα τερματίζεται με την υπογραφή της Συμφωνίας του Όσλο και την καθιέρωση της Παλαιστινιακής Αρχής το 1993.

2000: Η Συνάντηση Κορυφής του Camp David ανανεώνει τις ελπίδες για ειρήνη, μέχρι που η επίσκεψη του Ariel Sharon στο τζαμί al-Aqsa τον Σεπτέμβριο πυροδοτεί την δεύτερη Ιντιφάντα.

2005: Μονομερής απεμπλοκή του Ariel Sharon από την Λωρίδα της Γάζας, χωρίς την συμβολή ή συνεργασία της ΠΑ. Παρόλο που οι έποικοι απομακρύνθηκαν, το Ισραήλ διατηρεί ισχυρό έλεγχο στην περιοχή.

2006: Σαρωτική νίκη της Χαμάς στις κοινοβουλευτικές εκλογές του Ιανουαρίου. Το Ισραήλ και η διεθνής κοινότητα τιμωρεί την Παλαιστίνη, παρακρατώντας τον ΦΠΑ. Οι εντάσεις στο εσωτερικό της Παλαιστίνης ανάμεσα στις παρατάξεις, αυξάνονται.

2007: Ξεσπούν βίαιες συγκρούσεις ανάμεσα στην Φατάχ και την Χαμάς στην Γάζα, με αποτέλεσμα η Χαμάς να πάρει τον έλεγχο της περιοχής. Η Αίγυπτος ανταποκρίνεται, κλείνοντας τα σύνορα. (11).

2008: Στις 17 Ιανουαρίου, το Ισραήλ κλείνει τα σύνορα της Γάζας ως απάντηση στις επιθέσεις ρουκετών. Οι Ισραηλινοί διατηρούν πλήρη έλεγχο σε ιατρικές προμήθειες, τρόφιμα και καύσιμα που εισάγονται στην Λωρίδα (12). Στις 19 Ιουνίου, το Ισραήλ και η Χαμάς συμφωνούν σε κατάπαυση πυρός. Καθώς το παρόν τυπώνεται, οι εχθροπραξίες έχουν ξεσπάσει ξανά. (Νοέμβριος).

Συνεχιζόμενη κρίση στην Γάζα

Η Λωρίδα της Γάζας αντιμετωπίζει ανθρωπιστική κρίση από τον Απρίλιο του 2006, όταν έκλεισαν τα σύνορα και η έλλειψη ανθρωπιστικής βοήθειας προκάλεσε σημαντική μείωση στις ποσότητες καυσίμων και τροφίμων και προβλήματα στην ιατρική περίθαλψη. Οι κάτοικοι της Γάζας αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε βασικά αγαθά, ενώ λόγω της αύξηση των τιμών στην αγορά είναι δύσκολο για τις οικογένειες να έχουν επαρκή, υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή.

Το πέρασμα του Karni, το οποίο αποτελεί την κεντρική οδό διακίνησης εμπορικών αγαθών, παραμένει κλειστό από τις 13 Ιουνίου 2007, γεγονός που έχει διαλύσει την οικονομία της Γάζας. «Τον Ιούνιο του 2007, εξήχθησαν 748 φορτία από την Γάζα προς το Ισραήλ και άλλες χώρες. Ένα μήνα μετά δεν έφυγε κανένα» (13).

Στην Γάζα σήμερα, πάνω από το 80% των Παλαιστινίων εξαρτώνται από την ξένη βοήθεια, σε σύγκριση με το 63% του 2006 (14). Η ανεργία την Γάζα αγγίζει το 40% και πρόκειται να εκτοξευτεί στο 50%, ενώ ο ιδιωτικός τομέας, που παράγει το 53% των εργασιών στην Γάζα, καταρρέει (15).

Ο τομέας της υγείας παραμένει ιδιαίτερα ασταθής λόγω των διακοπών ρεύματος που προκαλεί η έλλειψη καυσίμων. Σύμφωνα με την αναφορά του UNRWA για την κατάσταση στην Γάζα τον Ιούλιο του 2007, οι εγκαταστάσεις πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας υγείας συνεχίζουν να λειτουργούν, παρόλη την έλλειψη ηλεκτρικού ρεύματος και προμηθειών, όπως φιλμ ακτινογραφίας, εργαστηριακά υλικά, κλίνες και εξεταστήρια. Ωστόσο υπάρχει σοβαρή έλλειψη σε φάρμακα χρόνιων παθήσεων και αναισθητικά, ενώ πολλά από τα μηχανήματα είναι εκτός λειτουργίας, με αποτέλεσμα να υπερκαλύπτεται η χωρητικότητα των νοσοκομείων (16).

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι τουλάχιστον 51 άνθρωποι έχουν χάσει την ζωή τους από τον Οκτώβριο του 2007 έως τον Ιούλιο του 2008, λόγω εξαιτίας της αδυναμίας πρόσβασης σε ιατρική περίθαλψη έξω από την Γάζα. Ανάμεσα τους ήταν και 11 παιδιά. (17).

Η έλλειψη καυσίμων και απαραίτητων ανταλλακτικών για την επιδιόρθωση και αναβάθμιση των μονάδων επεξεργασίας λυμάτων στην Γάζα, αναγκάζει τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Διαχείρισης Υδάτων των παράκτιων περιοχών, να συνεχίζουν να ρίχνουν καθημερινά περίπου 84.000 m³ ακατέργαστων λυμάτων στην Μεσόγειο Θάλασσα (18).

Συνδέοντας τη Γάζα με τη Δυτική Όχθη

Μια περίπλοκη διάσταση στην ειρηνευτική διαδικασία δίνει το ζήτημα σύνδεσης της Δυτικής Όχθης και της Λωρίδας της Γάζας. Έχουν τεθεί διάφορες απόψεις και λύσεις, όπως η κατασκευή ενός «διαδρόμου» ανάμεσα στις δύο περιοχές, η ανταλλαγή εδαφών του Ισραήλ με της Δυτικής Όχθης. Άλλη πρόταση είναι η κατασκευή γέφυρας ή ακόμα και ενός τούνελ. Η γεωγραφική πολυπλοκότητας του θέματος, έχει κρατήσει ξάγρυπνους τους διαπραγματευτές και τους συμβούλους τους.

Αυτό που κρατάει όλους εμάς ξάγρυπνους όμως, είναι το ζήτημα πολιτικής και κοινωνικής επανένωσης της Δυτικής Όχθης και της Γάζας μετά το τραγικό σχίσμα του 2007. Ενώ η Παλαιστινιακή Αρχή ετοιμαζόταν για τις διαπραγματεύσεις στα γεωγραφικά θέματα, γρήγορα έγινε φανερό ότι για να προχωρήσει η ειρηνευτική διαδικασία με το Ισραήλ, θα έπρεπε να προηγηθεί η εθνική συμφιλίωση και να υπάρξει μια εθνική ενωτική κυβέρνηση.

Κατά την διάρκεια του 2008, έχουν γίνει σποραδικές προσπάθειες να έρθουν σε συμφωνία οι δύο κύριοι παράγοντες, αλλά μόνο τους τελευταίους μήνες της χρονιάς (καθώς το παρόν τυπώνεται), φαίνεται πως υπάρχει κάποια σημαντική εξέλιξη.

Η συμφιλίωση ωστόσο, δεν θα έχει θετική επίδραση στις διαπραγματεύσεις. Στην πραγματικότητα, επιτρέποντας στην Χαμάς να έχει λόγο στην ειρηνευτική διαδικασία, το Ισραήλ ίσως να έχει την δικαιολογία για να απορρίψει τις προτάσεις της, με το πρόσχημα ότι δεν είναι μέλος της ΟΑΠ αλλά ούτε και αξιόπιστος εταίρος για την ειρήνη.

Εξαιτίας αυτής της περίπλοκης πραγματικότητας, το 2009 διαφαίνεται πως θα είναι μια ιδιαίτερα ευαίσθητη χρονιά. Η ΟΑΠ και η ΠΑ εμμένουν σε μια επείγουσα εντολή που δόθηκε το 2007. Η νομιμότητας της έκτακτης κυβέρνησης έχει αμφισβητηθεί αρκετές φορές, αλλά διατηρεί ακόμα την εξουσία με την υπόσχεση ότι μπορεί να ενσωματώσει βελτιώσεις των συνθηκών διαβίωσης των κατοίκων στις διαπραγματεύσεις, προωθώντας την λύση των δύο κρατών.

Η ανικανότητα της να το πράξει, θα αυξήσει την υποστήριξη της Χαμάς. Επιπλέον, το να μην συμπεριλαμβάνεται η Χαμάς στην ειρηνευτική διαδικασία, της δίνει τεράστια δύναμη για να διαταράξει την πρόοδο. Εν τω μεταξύ οι κάτοικοι της Δυτικής Όχθης και της Γάζας, απομακρύνονται όλο και περισσότερο.

Επόμενη: Παλαιστίνιοι Κρατούμενοι

Σημειώσεις:

1. CIA World Fact Book, 2008 https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gz.html.

2. ibid.

3. UNRWA. http://www.un.org/unrwa/publications/index.html. For further reading, see the section; Selected refugee statistics.

4. ibid.

5. CIA World Factbook. Gaza Facts. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gz.html.

6. ibid.

7. Palestinian Monetary Authority, Palestinian Central Bureau of Statistics, Palestinian Economic Policy Research Institute. August 2008. Palestine Economic and Social Monitor. Volume 13. p1.

8. ibid.

9. CIA World Factbook. Gaza Facts. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/gz.html.

10. Security Council Resolutions– 1967, see UN Resolution 242 http://www.un.org/documents/sc/res/1967/scres67.htm.

11. For a further information on the border issue between Egypt and the Gaza strip please see; Dunn, Michael 2008, ” Egypt’s Quandary Over the Gaza Border”, Middle East Institute, MEI Commentary, January 30, 2008. http://www.mid­easti.org/commentary/egypt-quandary-gaza-border.

12. OCHA oPt 2008, ”The Humanitarian Monitor”, Issue 29, 2, September 2008.

13. OXFAM, 2008: ”The Gaza Strip: A Humanitarian Implosion”, March 2008. For additional information on the truckloads leav­ing and entering Gaza, please see; OCHA oPt 2008, ”The Humanitarian Monitor”, Issue 29, 5, September 2008.

14. OCHA Special Focus. “ The closure of the Gaza Strip: the economic and humanitarian consequences”, December 2007

15. OXFAM, 2008: ”The Gaza Strip: A Humanitarian Implosion”, March 2008

16. OCHA oPt 2008, ”The Humanitarian Monitor”, Issue 27, 7, July 2008

17. WHO 2008, “Access of Patients to Specialized Medical Services, Summary situation, July 2007- July 2008.”

18. ibid.

Η προσευχή του D.Tutu

του Uri Avnery. Πηγή: http://zope.gush-shalom.org/home/en 29 Αυγούστου 2009

Πόσο συνέβαλε το μποϊκοτάζ της Νοτίου Αφρικής στην πτώση του ρατσιστικού καθεστώτος; Τη βδομάδα αυτή μίλησα σχετικά με αυτό το ζήτημα που με απασχολούσε καιρό, με τον Ντέσμοντ Τούτου. Κανείς δεν είναι καταλληλότερος για να απαντήσει την ερώτηση αυτή. Ο Tutu, ο Νοτιοαφρικανός αγγλικανός αρχιεπίσκοπος και κάτοχος του βραβείου Νόμπελ, ήταν ένας από τους ηγέτες της μάχης ενάντια στο απαρτχάιντ και, αργότερα, πρόεδρος της Επιτροπής για την Αλήθεια και τη Συμφιλίωση, που ερεύνησε τα εγκλήματα του καθεστώτος. Την τελευταία εβδομάδα επισκέφθηκε το Ισραήλ με τους «Πρεσβύτερους», μια οργάνωση παλαίμαχων πολιτικών από όλο τον κόσμο που ιδρύθηκε από τον Νέλσον Μαντέλα.

Το θέμα του μποϊκοτάζ ήρθε στην επιφάνεια ξανά αυτή τη βδομάδα μετά από ένα άρθρο του Δρ. Neve Gordon που εμφανίστηκε στους Λος Άντζελες Τάιμς, και καλούσε για ένα παγκόσμιο μποϊκοτάζ του Ισραήλ. Ανέφερε το παράδειγμα της Νότιας Αφρικής για να δείξει πως ένα παγκόσμιο μποϊκοτάρισμα θα μπορούσε να αναγκάσει το Ισραήλ να βάλει ένα τέλος στην κατοχή που την συνέκρινε με το καθεστώς του απαρτχάιντ.

Γνωρίζω και σέβομαι τον Neve Gordon για πολλά χρόνια. Πριν γίνει λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Ben Gurion στην Beersheba, είχε οργανώσει πολλές διαδηλώσεις ενάντια στο διαχωριστικό τείχος στην περιοχή της Ιερουσαλήμ, στις οποίες συμμετείχα και εγώ. Λυπάμαι που δεν μπορώ να συμφωνήσω μαζί του αυτή τη φορά – ούτε για την ομοιότητα με τη Νότια Αφρική, ούτε με την αποτελεσματικότητα ενός μποϊκοτάζ εναντίον του Ισραήλ.

Υπάρχουν διάφορες απόψεις για την συμβολή τους μποϊκοτάζ στην επιτυχία του αγώνα ενάντια στο απαρτχάιντ. Σύμφωνα με μία από αυτές, η συμβολή ήταν αποφασιστική. Μια άλλη άποψη ισχυρίζεται πως ο αντίκτυπος του μποϊκοτάζ ήταν οριακός. Κάποιοι θεωρούν πως ο αποφασιστικός παράγοντας ήταν η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Μετά από αυτήν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους δεν είχαν πλέον κανένα λόγο να υποστηρίζουν το καθεστώς της Νότιας Αφρικής, που ως τότε θεωρούνταν στυλοβάτης του παγκόσμιου αγώνα ενάντια στον κομμουνισμό.

«Το μποϊκοτάζ ήταν πάρα πολύ σημαντικό» μου είπε ο Tutu. «Πολύ περισσότερο σημαντικό από τον ένοπλο αγώνα». Πρέπει να υπενθυμίσω ότι, σε αντίθεση με τον Μαντέλα, ο Tutu ήταν υπέρμαχος του μη-βίαιου αγώνα. Κατά τη διάρκεια των 28 χρόνων που ο Μαντέλα έλιωνε στη φυλακή, θα μπορούσε να είχε αφεθεί ελεύθερος οποιαδήποτε στιγμή, εάν συμφωνούσε απλά να υπογράψει μια δήλωση καταδίκης της «τρομοκρατίας». Το αρνήθηκε. «Η σημασία του μποϊκοτάζ δεν ήταν μόνο οικονομική», εξηγεί ο αρχιεπίσκοπος. «αλλά και ηθική. Οι νοτιοαφρικανοί είναι για παράδειγμα, τρελοί με τον αθλητισμό. Το μποϊκοτάζ, που εμόδιζε τις ομάδες τους να βγαίνουν στο εξωτερικό, τους χτύπησε πολύ σκληρά. Αλλά το κύριο ήταν ότι μας έδωσε την αίσθηση πως δεν ήμασταν μόνοι, πως ολόκληρος ο κόσμος ήταν μαζί μας. Αυτό μας έδωσε τη δύναμη να συνεχίσουμε».

Προκειμένου να δείξει τη σημασία του μποϊκοτάζ μου διηγήθηκε την ακόλουθη ιστορία: Το 1989, ο μετριοπαθής λευκός ηγέτης Frederic Willem de Klerk, εξελέγη Πρόεδρος της Νότιας Αφρικής. Αναλαμβάνοντας καθήκοντα δήλωσε την πρόθεσή του να οργανώσει ένα πολυφυλετικό καθεστώς. «Τον κάλεσα για να τον συγχαρώ και το πρώτο πράγμα που μου είπε ήταν: Τώρα θα ανακαλέσετε το μποϊκοτάζ;»

Μου φαίνεται πως η απάντηση αυτή του Tutu υπογραμμίζει την τεράστια διαφορά ανάμεσα στην πραγματικότητα της Νότιας Αφρικής και τη δική μας σήμερα. Ο αγώνας στη Νότια Αφρική ήταν μεταξύ μιας μεγάλης πλειοψηφίας και μιας μικρής μειονότητας. Μεταξύ ενός γενικού πληθυσμού σχεδόν 50 εκατομμυρίων, οι λευκοί ανέρχονταν σε λιγότερο από 10%. Αυτό σημαίνει πως περισσότεροι από το 90% των κατοίκων της χώρας υποστήριζε το μποϊκοτάζ, παρά το επιχείρημα ότι έβλαπτε και τους ίδιους.

Στο Ισραήλ, ισχύει το εντελώς αντίθετο. Οι Εβραίοι ανέρχονται στο 80% του Ισραηλινού πληθυσμού, και αποτελούν μια πλειοψηφία περίπου 60% σ’ όλη τη χώρα μεταξύ της Μεσογείου Θάλασσας και του ποταμού Ιορδάνη. Το 99,9% των Εβραίων αντιτίθενται στο μποϊκοτάρισμα του Ισραήλ. Δεν πρόκειται να νιώσουν πως «ολόκληρος ο κόσμος είναι μαζί μας», αλλά αντίθετα ότι «όλος ο κόσμος είναι εναντίον μας».

Στη Νότια Αφρική, το παγκόσμιο μποϊκοτάζ βοήθησε να ενισχυθεί η πλειοψηφία και να ισχυροποιηθεί ο αγώνας της. Ο αντίκτυπος του μποϊκοτάζ στο Ισραήλ θα ήταν ο ακριβώς αντίθετος: θα ωθούσε τη μεγάλη πλειοψηφία στην αγκαλιά της άκρας δεξιάς και θα δημιουργούσε μια νοοτροπία οχύρωσης απέναντι στον «αντισημιτικό κόσμο». (Το μποϊκοτάζ θα είχε φυσικά διαφορετικό αντίκτυπο στους Παλαιστίνιους, αλλά αυτός δεν είναι ο στόχος αυτών που το υποστηρίζουν).

Οι άνθρωποι δεν είναι παντού οι ίδιοι. Φαίνεται πως οι Μαύροι στη Νότια Αφρική είναι πολύ διαφορετικοί από τους Ισραηλινούς, αλλά και από τους Παλαιστίνιους. Η κατάρρευση του καταπιεστικού, ρατσιστικού καθεστώτος δεν τους οδήγησε σε ένα λουτρό αίματος, όπως θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί, αλλά αντίθετα στην ίδρυση της Επιτροπής για την Αλήθεια και τη Συμφιλίωση. Συγχώρεση, αντί για εκδίκηση. Σε όσους εμφανίστηκαν ενώπιον της Επιτροπής και παραδέχτηκαν τα παραπτώματά τους δόθηκε χάρη. Αυτό ήταν σε αρμονία με την Χριστιανική πίστη, αλλά και με την Εβραϊκή Βιβλική υπόσχεση: «Όποιος ομολογήσει και απαρνηθεί (τις αμαρτίες του) θα λάβει έλεος» (Παροιμίες28:13). Είπα στον επίσκοπο ότι θαυμάζω όχι μόνο τους ηγέτες που επέλεξαν αυτό το δρόμο αλλά και το λαό που τον δέχτηκε.

Μια από τις βαθύτερες διαφορές ανάμεσα στις δύο συγκρούσεις αφορά το Ολοκαύτωμα. Οι αιώνες των πογκρόμ έχουν αποτυπώσει στην πεποίθηση των Εβραίων την πεποίθηση πως ολόκληρος ο κόσμος είναι εναντίον τους. Αυτή η πεποίθηση ενισχύθηκε στο εκατονταπλάσιο από το Ολοκαύτωμα. Κάθε Εβραίος Ισραηλινός μαθαίνει στο σχολείο πως «ολόκληρος ο κόσμος έμεινε σιωπηλός» όταν δολοφονούνταν έξι εκατομμύρια Εβραίοι. Η πεποίθηση αυτή έχει ριζώσει στις βαθύτερες πτυχές της Εβραϊκής ψυχής. Ακόμα κι όταν είναι σε λήθαργο, είναι εύκολο να την ξυπνήσει κανείς. (Λόγω αυτής της πεποίθησης κατέστη δυνατόν, την προηγούμενη βδομάδα ο Avigdor Lieberman να κατηγορήσει ολόκληρο το Σουηδικό έθνος για συνεργασία με τους Ναζί, εξαιτίας ενός βλακώδους άρθρου σε μια Σουηδική ταμπλόιντ εφημερίδα).

Είναι πολύ πιθανό πως η εβραϊκή πεποίθηση ότι «όλος ο κόσμος είναι εναντίον μας» είναι παράλογη. Αλλά στη ζωή των εθνών, όπως και στη ζωή των ατόμων, είναι παράλογο να αγνοείται το παράλογο. Το Ολοκαύτωμα θα έχει αποφασιστική επίδραση σε οποιαδήποτε έκκληση για ένα μποϊκοτάζ εις βάρος του Ισραήλ. Οι ηγέτες του ρατσιστικού καθεστώτος στη Νότια Αφρική συμπαθούσαν ανοιχτά τους Ναζί και γι’ αυτό τέθηκαν και υπό περιορισμό στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Το απαρτχάιντ βασίστηκε στις ίδιες ρατσιστικές θεωρίες που ενέπνευσαν τον Αδόλφο Χίτλερ. Ήταν εύκολο να πείσεις τον πολιτισμένο κόσμο να μποϊκοτάρει ένα τέτοιο απεχθές καθεστώς. Οι Ισραηλινοί, από την άλλη πλευρά, αντιμετωπίζονται ως θύματα του Ναζισμού. Η έκκληση για μποϊκοτάζ θα θυμίσει σε πολλούς ανθρώπους σε όλο τον κόσμο το Ναζιστικό σύνθημα “Kauft nicht bei Juden!” – Μην αγοράζεται από τους Εβραίους.

Αυτό δεν ισχύει για κάθε είδος μποϊκοτάζ. Περίπου 11 χρόνια πριν, το κίνημα Gush Shalom, στο οποίο ενεργοποιούμε, κάλεσε για το μποϊκοτάζ των προϊόντων των εποικισμών. Η πρόθεσή του ήταν να διαχωρίσει τους έποικους από το Ισραηλινό κοινό και να δείξει πως υπάρχουν δύο είδη Ισραηλινών. Το μποϊκοτάζ αυτό ήταν σχεδιασμένο ώστε να ενισχύσει τους Ισραηλινούς που αντιτίθενται στην κατοχή, χωρίς να γίνεται αντι-Ισραηλινό ή αντισημιτικό. Από τότε, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δουλέψει σκληρά προκειμένου να κλείσει της πύλες της στα προϊόντα των εποίκων, και σχεδόν κανείς δεν την κατηγόρησε για αντισημιτισμό.

Ένα από τα κύρια πεδία μάχης στον αγώνα μας για ειρήνη είναι η Ισραηλινή κοινή γνώμη. Οι περισσότεροι ισραηλινοί πιστεύουν σήμερα πως η ειρήνη είναι μεν επιθυμητή αλλά αδύνατη (εξαιτίας των Αράβων, φυσικά). Πρέπει να τους πείσουμε όχι ότι η ειρήνη θα ήταν καλή για το Ισραήλ, αλλά ότι είναι ρεαλιστικό να επιτευχθεί.

Όταν ο αρχιεπίσκοπος ρώτησε, τί ελπίζουμε εμείς οι Ισραηλινοί ακτιβιστές, του είπα: «Ελπίζουμε πως ο Μπάρακ Ομπάμα θα ανακοινώσει ένα περιεκτικό και λεπτομερές ειρηνευτικό σχέδιο και θα ασκήσει όλη τη δύναμη πίεσης των ΗΠΑ για να πείσει τα συμβαλλόμενα μέρη να το δεχτούν. Ελπίζουμε πως ολόκληρος ο κόσμος θα συνταχτεί πίσω από αυτή την προσπάθεια. Και ελπίζουμε πως αυτό θα βοηθήσει να σταθεί το Ισραηλινό φιλειρηνικό κίνημα ξανά στα πόδια του και να πειστεί η κοινή γνώμη του Ισραήλ πως είναι και αξίζει και γίνεται να ακολουθήσουμε το δρόμο της ειρήνης με την Παλαιστίνη.

Όποιος τρέφει τέτοιες ελπίδες δεν μπορεί να υποστηρίξει την έκκληση για μποϊκοτάρισμα του Ισραήλ. Αυτοί που ζητάνε ένα μποϊκοτάζ είναι απελπισμένοι. Και αυτή είναι η ρίζα του ζητήματος. Ο Neve Gordon και οι συνεργάτες του σ’ αυτή την προσπάθεια έχουν απελπιστεί με τους Ισραηλινού. Έχουν φτάσει στο συμπέρασμα πως δεν υπάρχει περίπτωση να αλλάξει η Ισραηλινή κοινή γνώμη. Σύμφωνα μ’ αυτούς, η σωτηρία δεν μπορεί να έρθει από τα μέσα. Πρέπει να αγνοηθεί το Ισραηλινό κοινό και να επικεντρωθούμε σε παγκόσμιες κινητοποιήσεις ενάντια στο κράτος του Ισραήλ. (Μερικοί απ’ αυτούς πιστεύουν οπωσδήποτε πως το κράτος του Ισραήλ πρέπει να διαλυθεί και να αντικατασταθεί από ένα διεθνικό κράτος).

Δεν συμμερίζομαι ούτε την άποψη, ούτε και την απελπισία για τον ισραηλινό λαό, στον οποίο ανήκω, ούτε την ελπίδα πως ο κόσμος θα ξεσηκωθεί και θα αναγκάσει το Ισραήλ να αλλάξει τους τρόπους του παρά τη θέλησή του. Για να συμβεί αυτό, ο μποϊκοτάζ πρέπει να συγκεντρώσει παγκόσμια ορμή, να το υιοθετήσουν οι ΗΠΑ, να καταρρεύσει η Ισραηλινή οικονομία και να σπάσει το ηθικό του Ισραηλινού κοινού. Πόσο καιρό θα πάρει κάτι τέτοιο για να γίνει; Είκοσι χρόνια; Πενήντα; Μια αιωνιότητα;

Φοβάμαι πως αυτό αποτελεί ένα παράδειγμα μιας λάθους διάγνωσης που οδηγεί σε μια λάθος θεραπεία. Για να είμαι ακριβής: η εσφαλμένη υπόθεση πως η Ισραηλινο-Παλαιστινιακή σύγκρουση μοιάζει με την εμπειρία της Νότιας Αφρικής οδηγεί στη λανθασμένη επιλογή στρατηγικής.

Πράγματι, η Ισραηλινή κατοχή και το σύστημα του απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής έχουν ορισμένα παρόμοια χαρακτηριστικά. Στη Δυτική Όχθη, υπάρχουν δρόμοι «μόνο για Ισραηλινούς». Αλλά η Ισραηλινή πολιτική δεν βασίζεται σε φυλετικές θεωρίες αλλά σε μια εθνική σύγκρουση. Ένα μικρό αλλά σημαντικό παράδειγμα: στη Νότια Αφρική, ένας λευκός και μια μαύρη γυναίκα (ή το αντίστροφο) δεν μπορούσαν να παντρευτούν, και οι σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ τους ήταν έγκλημα. Στο Ισραήλ δεν υπάρχει τέτοια απαγόρευση. Από την άλλη πλευρά, ένας Άραβας Ισραηλινός πολίτης που παντρεύεται μια γυναίκα από τα κατεχόμενα εδάφη (ή το αντίστροφο) δεν μπορεί να φέρει την/τον σύζυγό του στο Ισραήλ. Ο λόγος: προστασία της Εβραϊκής πλειοψηφίας στο Ισραήλ. Και οι δύο περιπτώσεις είναι κατακριτέες, αλλά βασικά διαφορετικές.

Στη Νότια Αφρική υπήρχε συνολική συμφωνία ανάμεσα στις δύο πλευρές για την ενότητα της χώρας. Ο αγώνας είχε να κάνει με το καθεστώς. Τόσο οι Λευκοί όσο και οι Μαύροι θεωρούσαν τους εαυτούς τους Νοτιοαφρικανούς και ήταν αποφασισμένοι να κρατήσουν τη χώρα τους άθικτη. Οι Λευκοί δεν ήθελαν διαχωρισμό, και δεν μπορούσαν στην πραγματικότητα να τον θέλουν γιατί η οικονομία τους βασίζονταν στην εργασία των μαύρων.

Σ’ αυτή τη χώρα, οι Ισραηλινοί Εβραίοι και οι Παλαιστίνιοι Άραβες δεν έχουν κάτι κοινό – ούτε ένα κοινό εθνικό αίσθημα, ούτε κοινή θρησκεία, ούτε κοινή κουλτούρα ή κοινή γλώσσα. Η συντριπτική πλειοψηφία των Ισραηλινών θέλουν ένα Ιουδαϊκό (ή Εβραϊκό) κράτος ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των Παλαιστινίων θέλουν ένα Παλαιστινιακό (ή ισλαμικό) κράτος. Το Ισραήλ δεν εξαρτάται από τους Παλαιστίνιους εργάτες, αντίθετα, οδηγεί τους Παλαιστίνιους έξω από την αγορά εργασίας. Γι’ αυτό υπάρχει τώρα μιά παγκόσμια συναίνεση πως η λύση βρίσκεται στη δημιουργία ενός Παλαιστινιακού κράτους δίπλα στο Ισραήλ. Εν ολίγοις: οι δύο συγκρούσεις είναι θεμελιωδώς διαφορετικές. Επομένως, οι μέθοδες του αγώνα πρέπει κι αυτές απαραίτητα να είναι διαφορετικές.

Για να επιστρέψω στη συζήτησή μου με τον αρχιεπίσκοπο – μια ελκυστική προσωπικότητα που δεν μπορείς παρά να τον συμπαθήσεις με το που θα τον δεις – μου είπε πως συχνά προσεύχεται, και η αγαπημένη του προσευχή έχει ως εξής (το αναφέρω από μνήμης): «Θεέ μου, όταν κάνω λάθος σε παρακαλώ κάνε με πρόθυμο να το βλέπω, και όταν έχω δίκιο βοήθησέ με να ζήσω μ’ αυτό»

Παλαιστίνιοι Κρατούμενοι

«Θα ήταν προτιμότερο να πνίξουμε τους κρατούμενους στην Νεκρά Θάλασσα, αν αυτό ήταν δυνατό, μιας και εκεί είναι το χαμηλότερο σημείο της γης».

- Avigdor Lieberman - πρώην αναπληρωτής του πρωθυπουργού του Ισραήλ μιλώντας για την απελευθέρωση των Παλαιστινίων κρατουμένων

Σε όλη την διάρκεια της ισραηλινής κατοχής , από το 1967, Παλαιστίνιοι όλων των ηλικιών έχουν κρατηθεί παράνομα από το Ισραήλ. Από το 1967, πάνω από 700.00 Παλαιστινίων έχουν κρατηθεί – συνολικά το 20% του πληθυσμού που διαμένει στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη(1). Η πλειοψηφία των κρατουμένων είναι άντρες, γεγονός που σημαίνει ότι το ποσοστό διαμορφώνεται περίπου στο 40% του συνολικού αντρικού πληθυσμού των κατεχόμενων περιοχών(2). Η Παλαιστίνη τοποθετείται στις πρώτες θέσεις άλλης μίας μακάβριας στατιστικής έρευνας, σαν η χώρα με τους περισσότερους φυλακισμένους παγκοσμίως. Η ειρωνεία, σε αντίθεση με χώρες όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ, είναι ότι οι Παλαιστίνιοι δεν έχουν φυλακιστεί από την δικιά τους κυβέρνηση.

Η σύλληψη και η κράτηση των Παλαιστινίων που μένουν στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, ορίζονται από ένα ευρύ πλαίσιο στρατιωτικών κανονισμών του Ισραήλ, που ελέγχει όλες τις πλευρές της ζωής των Παλαιστινίων. Υπάρχουν περισσότεροι από 1.500 γνωστοποιημένοι στρατιωτικοί κανονισμοί που ισχύουν στην Δυτική Όχθη και πάνω από 1.400 στην Λωρίδα της Γάζας. Συχνά οι διοικητές του ισραηλινού στρατού συγκεκριμένων περιοχών, εκδίδουν στρατιωτικές εντολές οι οποίες παραμένουν άγνωστες στον παλαιστινιακό πληθυσμό, έως ότου κάποιος τις παραβιάσει.(6).

Παρόλο που η πολιτική της κράτησης του Ισραήλ στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη είναι παράνομη, η διεθνής κοινότητα στέκεται αμίλητη, από φόβο να μην προσβάλει το οικονομικά και στρατιωτικά ισχυρό Ισραήλ. Η σιωπή γίνεται εκκωφαντική, αν κάποιος αναλογιστεί το μέγεθος των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και αφορούν στην μεταχείριση των Παλαιστινίων κρατουμένων από τους κατακτητές τους. Σύμφωνα με ισραηλινούς, παλαιστινιακούς και διεθνείς οργανισμούς για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το Ισραήλ επανειλημμένα χρησιμοποιεί βασανιστήρια.

Στην ειρηνευτική διαδικασία της Ανάπολις, οι κρατούμενοι είχαν παίξει σημαντικό ρόλο σε αυτό που ονομάζεται «μέτρα εμπιστοσύνης», όταν ένας σημαντικός αριθμός κρατουμένων αποφυλακίστηκε σε αντάλλαγμα υποσχέσεων ή καλής συμπεριφοράς. Κάπως κυνικά όμως, έχουν φυλακιστεί περισσότεροι Παλαιστίνιοι στην διάρκεια του τελευταίου χρόνου, απ’ ότι ελευθερώθηκαν λόγω αυτών των μέτρων.

Δεδομένα

** Οι κρατούμενοι φυλάσσονται σε 30 κέντρα κρατουμένων (21 φυλακές, 5 κρατητήρια, 4 κέντρα ανάκρισης και τουλάχιστον ένα μυστικό ανακριτικό κέντρο) , που βρίσκονται εντός των ορίων του Ισραήλ, όπως αυτά καθορίστηκαν το 1967 (3).

**Ο αριθμός των Παλαιστινίων κρατουμένων διαφοροποιείται, ανάλογα με την πηγή. Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού παρακολουθεί περίπου 10.500 κρατούμενους (Οκτώβριος 2008). Το Addameer, που συγκεντρώνει δεδομένα από το HaMoked, που με τη σειρά του συγκεντρώνει δεδομένα από την Ισραηλινή Σωφρονιστική Υπηρεσία, εκτιμά ότι υπάρχουν 9.493 Παλαιστίνιοι φυλακισμένοι (4).

** Από τους 9.493 κρατούμενους, οι 750 είναι διοικητικοί κρατούμενοι, 349 είναι παιδιά κάτω των 18 χρόνων, 75 είναι γυναίκες, 47 είναι μέλη του Παλαιστινιακού Κοινοβουλίου. Σύμφωνα με την Ισραηλινή Σωφρονιστική Υπηρεσία το 70% των κρατουμένων έχει κριθεί ένοχο ή έχει συλληφθεί για αιματηρά εγκλήματα. Tο πολιτικό προφίλ των κρατουμένων είναι: 44% Φατάχ, 26% Χαμάς, 14% Ισλαμική Τζιχάντ, 5% Λαϊκό Μέτωπο, 1% Δημοκρατικό Μέτωπο και 10% δεν προσδιορίζονται (5)

Ισραηλινοί κανονισμοί

Η πλειοψηφία των Παλαιστινίων πολιτικών κρατουμένων κατηγορείται για αδικήματα βάσει των ισραηλινών στρατιωτικών κανονισμών. Υπάρχουν σχεδόν 1.500 στρατιωτικοί κανονισμοί που ισχύουν στην Δυτική Όχθη και πάνω από 1.400 στην Λωρίδα της Γάζας (6). Αυτές οι διαταγές καλύπτουν μια πλατιά ερμηνεία της έννοιας «ασφάλεια» και, ανάμεσα σε άλλα, έχουν πολιτική έκφραση.

Όπως αναφέρθηκε και νωρίτερα, η έκδοση νέων κανονισμών παραμένει άγνωστη και φανερώνονται μόνο αφού παραβιαστούν. Για παράδειγμα, σύμφωνα με την Στρατιωτική Εντολή 101, «απαγορεύονται οι πορείες διαμαρτυρίας ή οι συγκεντρώσεις (ομάδες δέκα ή περισσοτέρων ατόμων για θέματα που αφορούν ή σχετίζονται με την πολιτική), χωρίς την άδεια του Στρατιωτικού Διοικητή». Η δημοσιοποίηση πολιτικών άρθρων ή φωτογραφιών με «πολιτικό περιεχόμενο», απαγορεύεται επίσης βάσει της ίδιας εντολής (7).

Επιπλέον, σύμφωνα με την Στρατιωτική Εντολή 938 «η ένδειξη συμπαράστασης σε εχθρική οργάνωση, είτε κρατώντας σημαία ή ακούγοντας εθνικά τραγούδια θεωρείται εχθρική πράξη»(8). Λόγω της ευρείας ερμηνείας που δίνουν οι Ισραηλινοί στην «ασφάλεια», οι Παλαιστίνοι μπορούν να συλληφθούν και να κρατηθούν για οποιαδήποτε δημόσια δραστηριότητα, ανεξαρτήτως αν αποτελούν ή όχι κίνδυνο για το Ισραήλ.

Η διαδικασία κράτησης και απελευθέρωσης

Η σύλληψη μπορεί να γίνει οπουδήποτε: στα σπίτια, στον δρόμο, στα ισραηλινά σημεία ελέγχου. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι συλλήψεις γίνονται κατά την διάρκεια νυχτερινών επιδρομών σε σπίτια χωρίς να δίνεται καμία δικαιολογία για τον λόγο της κράτησης. Οι στρατιώτες συχνά πυροβολούν πριν εισβάλλουν στα σπίτια, χτυπούν τα μέλη της οικογένειας ή τα χρησιμοποιούν σαν ανθρώπινη ασπίδα. Η σύλληψη γίνεται με εξευτελιστικό τρόπο, χτυπώντας τους ή αναγκάζοντας τους να γδυθούν δημοσίως, πριν τους μεταφέρουν σε άγνωστη τοποθεσία(9).

Συχνά, για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας, οι ισραηλινές αρχές συμφωνούν να απελευθερώσουν σημαίνοντα πρόσωπα. Ένα πρόσφατο παράδειγμα είναι εκείνο της 25ης Αυγούστου 2008, όταν απελευθερώθηκαν 198 κρατούμενοι. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ, επρόκειτο για μια μονομερή πράξη απελευθέρωσης «κατάδικων τρομοκρατών» – οι οποίοι όλοι προέρχονταν από παρατάξεις προσκείμενες στην ηγεσία της ΠΑ και τον πρόεδρο Αμπάς – «με την ελπίδα να προωθηθεί ο διάλογος με τους ρεαλιστές Παλαιστινίους, που εμπλέκονται στις διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ και αντιτίθενται στην τρομοκρατία» (10).

Παρόλα αυτά, τα στατιστικά στοιχεία φανερώνουν ότι μόνο τον Αύγουστο, συνελήφθηκαν επιπλέον 338 Παλαιστίνιοι. Επίσης, το 2008 το Ισραήλ απελευθέρωσε περίπου 900 κρατούμενους, ενώ την ίδια χρονιά συνελήφθηκαν 1000 (12).

Διοικητική Κράτηση

Διοικητική είναι η κράτηση χωρίς να έχουν απαγγελθεί κατηγορίες ή να έχει οριστεί δικάσιμος, και γίνεται κατόπιν διοικητική διαταγής και όχι δικαστικής απόφασης.

Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο η διοικητική κράτηση επιτρέπεται σε ένα κράτος για την αποτροπή κινδύνου που ενέχει αυτό από κάποιον μεμονωμένα. Ωστόσο, μιας και το Ισραήλ δεν έχει ορίσει ποτέ τα κριτήρια για το τι θεωρεί «κρατική ασφάλεια», η εφαρμογή της διοικητικής κράτησης αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Βάσει της ισραηλινής νομοθεσίας (Στρατιωτική Εντολή 1229-1998) η διαταγή για διοικητική κράτηση μπορεί να έχει διάρκεια έως 6 μήνες, χωρίς να ασκηθούν κατηγορίες ή να οριστεί δικάσιμος. Ενώ οι κρατούμενοι μπορούν να ασκήσουν έφεση, δεν επιτρέπεται σε αυτούς ή στους δικηγόρους τους να δουν τα στοιχεία ή να γνωρίζουν τους λόγους κράτησης τους, και γι’ αυτό είναι δύσκολο να ανατρέψουν τις όποιες κατηγορίες (13).

Το Ισραήλ ανανεώνει συχνά τις διαταγές διοικητικής κράτησης και μπορεί να το κάνει πολλές φορές, κρατώντας με αυτόν τον τρόπο τους Παλαιστίνιους φυλακισμένους επ’ αορίστον (14). Ένας από τους μακροβιότερους διοικητικούς κρατούμενους, παρέμεινε υπό προσωρινή κράτηση για περισσότερο από 8 χρόνια, χωρίς να του απαγγελθούν κατηγορίες(15).

Το 2007, κατά μέσο όρο το Ισραήλ κρατούσε 830 διοικητικούς κρατούμενους μηνιαίως, δηλαδή 100 περισσότερους από τον μηνιαίο μέσο όρο του 2006 (16).

Διεθνές Δίκαιο

Στις 6 Ιουλίου 1951, το Ισραήλ επικύρωσε την συμμετοχή του στη τρίτη και τέταρτη Συνθήκη της Γενεύης, που αφορούσε στην μεταχείριση των αιχμαλώτων πολέμου και την προστασία των πολιτών κατά την διάρκεια πολέμου αντίστοιχα. Παρά τις σαφείς και συγκεκριμένες επιπτώσεις αυτών των συνθηκών, το Ισραήλ έχει παραβεί τις υποχρεώσεις του σε αρκετές περιπτώσεις, σύμφωνα με πολλούς αξιόπιστους τοπικούς και διεθνείς οργανισμούς για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το Ισραήλ έχει παραβεί σχεδόν όλα τα άρθρα αυτών των συνθηκών, συμπεριλαμβανομένων της μεταχείρισης, της διαδικασίας κράτησης, ακόμα και του χώρου κράτησης.

Για παράδειγμα, η μεταφορά κρατουμένων σε φυλακές εντός του Ισραήλ είναι παράνομη βάσει της 4ης Συνθήκης της Γενεύης που δηλώνει ότι «Προστατευόμενα πρόσωπα, που κατηγορούνται για αδικήματα, θα πρέπει να κρατούνται στην χώρα κατοχής και αν καταδικαστούν να εκτίσουν την ποινή τους σε αυτή». Επιπλέον, η κράτηση των φυλακισμένων εντός του Ισραήλ παραβιάζει το δικαίωμα των κρατουμένων να δέχονται επισκέψεις από τις οικογένειες τους, αφού στην καλύτερη περίπτωση αυτό είναι πολύ δύσκολο, αν όχι ακατόρθωτο. Η είσοδος στο Ισραήλ έχει απαγορευτεί στην πλειοψηφία των κατοίκων της Δυτικής Όχθης, ακόμα και για σύντομες επισκέψεις, ενώ οι επισκέψεις από οικογένειες της Γάζας σε συγγενείς που κρατούνται από το Ισραήλ, έχουν ανασταλεί από το 2007 (17).

Βασανιστήρια

Ως επακόλουθο της σύλληψης από τους Ισραηλινούς, οι Παλαιστίνιοι κρατούμενοι συχνά κακοποιούνται σωματικά ή τους αφαιρούν τα ρούχα με τρόπο εξευτελιστικό, σε σχέση μάλιστα με τους κανόνες της κοινωνίας τους. Η ανάκριση γίνεται με τρόπο απάνθρωπο και ταπεινωτικό, που ισοδυναμεί με βασανιστήριο. Παρόλο που τον Σεπτέμβριο του 1999 το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ, κήρυξε παράνομες πολλές από τις μεθόδους της Υπηρεσίας Ασφάλειας του Ισραήλ, ωστόσο παραμένουν αρκετά διαδεδομένες. Σύμφωνα με την ισραηλινή οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα B’Tselem, πάνω από το 85% των Παλαιστινίων κρατουμένων υπόκεινται σε βασανιστήρια( 18).

Οι μέθοδοι βασανιστηρίων περιλαμβάνουν: στέρηση ύπνου, δέσιμο του κρατούμενου σε καρέκλα σε οδυνηρή στάση, δαγκώματα, χτυπήματα, κλοτσιές, απειλές, λεκτικές προσβολές και εξευτελισμό, ακινητοποίηση του σώματος σε εξαιρετικά οδυνηρή στάση, σκόπιμη ακινητοποίηση με χειροπέδες, άσκηση πίεσης σε διάφορα σημεία του σώματος, εξαναγκασμός του κρατούμενου να καθίσει σε οδυνηρή στάση, πνίξιμο και άλλες μορφές βίας και ταπείνωσης (π.χ φτύσιμο και τράβηγμα των μαλλιών). Η μεταχείριση στην απομόνωση περιλαμβάνει: στέρηση ύπνου, έκθεση σε υπερβολική ζέστη ή κρύο, συνεχόμενη έκθεση σε τεχνητό φως και κράτηση σε απομόνωση κάτω από απάνθρωπες συνθήκες (18).

Οι συνθήκες στην φυλακή είναι τρομακτικές: πολλοί κρατούμενοι κοιμούνται σε σκηνές, οι οποίες είναι εξαιρετικά ζεστές το καλοκαίρι και κρύες το χειμώνα. Υπάρχει έντονο πρόβλημα συνωστισμού και η διατροφή τους είναι φτωχή, με αποτέλεσμα οι φυλακισμένοι να παρουσιάζουν υψηλούς δείκτες αναιμίας (19).

Παιδιά κρατούμενοι

Σύμφωνα με τους στρατιωτικούς κανονισμούς που ισχύουν στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, ένα παιδί άνω των 16 χρόνων, μπορεί να θεωρηθεί ενήλικας, σε αντίθεση με την Συνθήκη για τα Δικαιώματα του Παιδιού των Ηνωμένων Εθνών – που έχει προσυπογράψει το Ισραήλ – που ορίζει ότι παιδί είναι κάθε ανθρώπινο ον μικρότερο των 18 ετών.

Στην πραγματικότητα όμως, παιδιά 12 ετών έχουν κατηγορηθεί και καταδικαστεί σε ισραηλινά στρατιωτικά δικαστήρια. Μεταξύ των ηλικιών 12-14, τα παιδιά μπορούν να καταδικαστούν για αδικήματα για περίοδο μέχρι 6 μηνών. Μετά την ηλικία των 14, τα παιδιά δικάζονται ως ενήλικες. Δεν υπάρχουν δικαστήρια ανηλίκων και τα παιδιά συχνά κρατούνται σε κέντρα μαζί με ενήλικες(20).

Αυτό επίσης έρχεται σε άμεση αντίθεση με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού των Ηνωμένων Εθνών που ορίζει ότι «κάθε παιδί που στερείται την ελευθερία του θα χωρίζεται από τους ενήλικες, εκτός αν θεωρηθεί ότι είναι προτιμότερο να μην γίνει αυτό για το συμφέρον του παιδιού» (21).

Από τον Σεπτέμβριο του 2000 έως τον Αύγουστο του 2008, εκτιμάται ότι 6.700 παιδιά Παλαιστινίων συνελήφθηκαν, κρατήθηκαν σε ισραηλινά σωφρονιστικά ιδρύματα και είχαν την ίδια μεταχείριση με τους ενήλικες(22).

Επόμενο: Ανατολική Ιερουσαλήμ

Σημειώσεις

1. United Nations Human Rights Council. Human Rights Situation in Palestine and other occupied Arab Territories. http://daccessdds.un.org/doc/UNDOC/GEN/G08/402/29/PDF/G0840229.pdf?OpenElement. January 2008.

2. Addameer Prisoner Support and Human Rights Association. Addameer Fact Sheet: The Palestinian Prisoners of Israel. Last updated September 2008.

3. ibid.

4. ibid.

5. Israeli Prison Service. Israeli Prison Service. http://www.ips.gov.il/NR/rdonlyres/CD985B51-45D2-4FE8-9638-0C7EF008316A/0/Shabas_Id_Eng_08.pdf. June 2008.

6. Addameer. Addameer Fact Sheet: The Palestinian Prisoners of Israel. Last updated September 2008.

7. Military Order 101, Concerning prohibition of incitement and hostile propaganda (1967) as cited in PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Political Prisoners. http://www.nad-plo.org/facts/others/Political%20Prisoners%20-%20August%202008.pdf. Updated August 2008.

8. PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Political Prisoners. Available Online at: http://www.nad-plo.org/facts/oth­ers/Political%20Prisoners%20-%20August%202008.pdf. Updated August 2008.

9. ibid.

10. Israel Ministry of Foreign Affairs. Behind the Headlines: Israeli release of Palestinian prisoners. 25 August 2008. http://www.mfa.gov.il/MFA/About+the+Ministry/Behind+the+Headlines/BTH+Israel+releases+Palestinian+prisoners+25-Aug-2008.htm Accessed 28 October 2008.

11. PLO Negotiations Affairs Department. Monthly Summary of Israeli Violations 1 – 31 August 2008. Published 11 September 2008. http://www.nad-plo.org/pmg/pmg-month/August%202008%20report.pdf.

12. United Nations Economic and Social Council. Question of the Violation of Human Rights in the Occupied Arab Territories, including Palestine. Report of the Special Rapporteur of the Commission on Human Rights, on the situation of human rights in the Palestinian territories, occupied by Israel since 1967. 17 January 2006. Available Online at: http://domino.un.org/unispal.nsf/fd807e46661e3689852570d00069e918/.

13. B’Tselem Israeli Information Center for Human Rights. Administrative Detention. http://www.btselem.org/English/Administrative_Detention/. Accessed 28 October 2008.

14. PLO Negotiations Affairs Department. Palestinian Political Prisoners. http://www.nad-plo.org/facts/others/Political%20Prisoners%20-%20August%202008.pdf. Updated August 2008.

15. Addameer. Addameer Fact Sheet: The Palestinian Prisoners of Israel. Last updated September 2008.

16. B’Tselem. Administrative Detention. Available Online at: http://www.btselem.org/English/Administrative_Detention/. Ac­cessed 28 October 2008.

17. UNITED NATIONS GENERAL ASSEMBLY, HUMAN RIGHTS COUNCIL. Human Rights Situation in Palestine and other oc­cupied Arab Territories. Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occu­pied since 1967m John Dugard. 21 January 2008. P. 20, para 47. http://daccessdds.un.org/doc/UNDOC/GEN/G08/402/29/PDF/G0840229.pdf?OpenElement

18. Reports by B’Tselem and the Public Committee Against Torture in Israel are quoted in PLO Negotiations Affairs Depart­ment. Palestinian Political Prisoners. Available Online at: http://www.nad-plo.org/facts/others/Political%20Prisoners%20-%20August%202008.pdf. Updated August 2008.

19. UNITED NATIONS GENERAL ASSEMBLY, HUMAN RIGHTS COUNCIL. Human Rights Situation in Palestine and other oc­cupied Arab Territories. Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occu­pied since 1967m John Dugard. 21 January 2008. P. 20, para 47. http://daccessdds.un.org/doc/UNDOC/GEN/G08/402/29/PDF/G0840229.pdf?OpenElement

20. Addameer Prisoner Support and Human Rights Association. Addameer Fact Sheet: The Palestinian Prisoners of Israel. Last updated September 2008. P.3.

21. UN Convention on the Rights of the Child. Adopted and opened for signature, ratification and accession by General Assembly resolution 44/25 of 20 November 1989. Article 37 (c). http://www2.ohchr.org/english/law/crc.htm